Trong 4 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông nghiệp cả nước diễn ra trong bối cảnh đan xen nhiều thuận lợi và khó khăn. Biến đổi khí hậu khiến nhiều địa phương xuất hiện nắng nóng cục bộ, mưa đến muộn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ sản xuất. Cùng với đó, giá vật tư nông nghiệp, thức ăn chăn nuôi và các chi phí đầu vào tiếp tục ở mức cao, tạo áp lực lớn đối với người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nhờ chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất, đẩy mạnh tái cơ cấu ngành theo hướng hiệu quả và linh hoạt hơn, toàn ngành Nông nghiệp vẫn duy trì được sự ổn định và tăng trưởng tích cực.

Theo Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quốc Mạnh, sản xuất trồng trọt trong những tháng đầu năm tập trung chủ yếu vào chăm sóc lúa đông xuân tại các tỉnh phía Bắc, đồng thời đẩy mạnh thu hoạch và xuống giống vụ hè thu ở khu vực phía Nam, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tính đến đầu tháng 4-2026, tổng diện tích gieo cấy lúa đông xuân cả nước đạt gần 2,93 triệu ha, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu do nhiều địa phương chuyển diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, cây công nghiệp hoặc nuôi trồng thủy sản có giá trị kinh tế cao hơn. Một phần diện tích cũng được chuyển đổi phục vụ phát triển hạ tầng và công nghiệp.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh cho biết, trong bối cảnh thời tiết diễn biến bất thường và chi phí sản xuất tăng cao, ngành trồng trọt đã chủ động điều chỉnh cơ cấu mùa vụ, chuyển đổi cây trồng phù hợp với điều kiện thực tế nhằm bảo đảm hiệu quả sản xuất và thích ứng với nhu cầu thị trường. Đồng thời, nhiều địa phương tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, áp dụng các mô hình canh tác thông minh, tiết kiệm nước và sản xuất an toàn để nâng cao chất lượng nông sản, giảm chi phí và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chăn nuôi duy trì tăng trưởng ổn định

Cùng với lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi tiếp tục duy trì sự ổn định, đặc biệt ở các mô hình quy mô lớn ứng dụng công nghệ cao và an toàn sinh học.

Theo Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Phạm Kim Đăng, tổng đàn lợn cả nước tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Một số địa phương ghi nhận mức tăng khá nhờ phát triển mạnh chăn nuôi trang trại và kiểm soát tốt dịch bệnh như Gia Lai tăng 7,4%, Lâm Đồng tăng 7,2%, TP Hồ Chí Minh tăng 3,4%, Bắc Ninh và Phú Thọ cùng tăng 3,2%, Lào Cai tăng 2,7%.

Tuy nhiên, khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn gặp nhiều khó khăn do giá thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y còn ở mức cao, trong khi bệnh Dịch tả lợn châu Phi vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái phát cục bộ tại một số địa phương.

Trong khi đó, chăn nuôi gia cầm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định nhờ chu kỳ nuôi ngắn, khả năng quay vòng vốn nhanh và giá bán duy trì ở mức tốt. Các cơ sở chăn nuôi tập trung, quy mô lớn tiếp tục mở rộng sản xuất nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

Hà Nội đẩy mạnh nông nghiệp công nghệ cao

Tại Hà Nội, sản xuất nông nghiệp trong 4 tháng đầu năm 2026 nhìn chung ổn định và có nhiều chuyển biến tích cực. Thành phố đã hoàn thành kế hoạch gieo trồng lúa vụ xuân với diện tích hơn 78 nghìn ha.

Dù diện tích nhiều loại cây màu giảm, diện tích cây đậu lại tăng mạnh, cho thấy xu hướng chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, đàn gia cầm tiếp tục phát triển tốt, trong khi đàn trâu, bò và lợn giảm nhẹ. Đáng chú ý, Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển nông nghiệp đô thị theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng của ngành Nông nghiệp Thủ đô trong năm 2026, thành phố sẽ tiếp tục thúc đẩy phát triển các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và giảm rủi ro cho người dân.

Cùng với đó, Hà Nội đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng thích ứng với điều kiện bất lợi của thời tiết và thị trường. Các mô hình nông nghiệp hữu cơ, VietGAP, nông nghiệp tuần hoàn và nông nghiệp công nghệ cao tiếp tục được mở rộng.

Khoa học công nghệ là động lực tăng trưởng xanh

Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế cùng những tác động từ biến đổi khí hậu và dịch bệnh, ngành Nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy sản xuất lẫn phương thức quản trị.

Năm 2026, ngành Nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt từ 73 - 74 tỷ USD và tiếp tục duy trì xuất siêu ở mức cao.

Để đạt mục tiêu đề ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị là giải pháp then chốt nhằm nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam. Theo đó, ngành Nông nghiệp tập trung chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy thị trường làm định hướng, lấy chất lượng và hiệu quả làm thước đo phát triển.

Bên cạnh đó, khoa học công nghệ và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là “đòn bẩy” quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh. Việc ứng dụng công nghệ cao trong chọn tạo giống, canh tác thông minh, tiết kiệm nước, giảm phát thải và số hóa dữ liệu sản xuất được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng cũng như khả năng quản trị chuỗi cung ứng.

Có thể thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, ngành Nông nghiệp Việt Nam đã thể hiện khả năng thích ứng linh hoạt trước những biến động của thời tiết và thị trường. Quá trình tái cơ cấu sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển nông nghiệp xanh đang tạo nền tảng quan trọng để ngành phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.