Có những món ăn chỉ cần nghe tên đã gợi nhớ một vùng đất. Với người Thanh Hóa, nem chua là một trong những thức quà như thế. Vị chua thanh, chút cay nồng, độ giòn của bì, vị đậm đà của thịt hòa quyện trong lớp lá gói tạo nên một hương vị rất riêng, khó nhầm lẫn.

Giữ hồn vị cũ, nâng tầm giá trị mới 

Giữ lấy cái “hồn” ấy nhưng không đứng yên với cách làm cũ, cơ sở sản xuất nem chua Phương Chi Lê đang lựa chọn một hướng đi khá đặc biệt: đầu tư máy móc, chuẩn hóa quy trình sản xuất nhưng vẫn giữ toàn bộ khâu gói nem theo phương thức truyền thống. Đây cũng chính là điểm giao thoa giữa một sản phẩm mang dấu ấn làng nghề và một cơ sở sản xuất đang hướng tới cách làm chuyên nghiệp hơn.

Theo chia sẻ, cơ sở Phương Chi Lê hiện phát triển nhiều dòng sản phẩm gồm nem cối, nem thính, nem nướng và nem nhỏ truyền thống, đáp ứng những nhu cầu thưởng thức khác nhau của khách hàng.

Nếu nem nhỏ truyền thống gợi cảm giác thân thuộc của những bữa ăn gia đình, những buổi gặp gỡ bạn bè thì nem cối lại tạo dấu ấn bởi hình thức đặc trưng và cách thưởng thức riêng. Nem thính, nem nướng cũng được cơ sở phát triển để làm phong phú thêm lựa chọn cho người tiêu dùng.

Điểm đáng chú ý là trong quá trình sản xuất, cơ sở không lựa chọn cách “công nghiệp hóa” hoàn toàn. Máy móc, thiết bị hiện đại được đưa vào những công đoạn phù hợp nhằm hỗ trợ sản xuất, nâng cao tính ổn định và bảo đảm vệ sinh; trong khi khâu gói nem vẫn được duy trì thủ công.

Bởi với Phương Chi Lê, lớp gói không đơn thuần là phần bao bên ngoài. Đó còn là một phần của cách làm truyền thống, góp phần giữ lại cảm giác quen thuộc của chiếc nem Thanh Hóa.

Tham quan cơ sở mới thấy, những công đoạn sản xuất ở đây là sự kết hợp giữa vệ sinh, máy móc, thiết bị và kỹ thuật thủ công. Khu vực sản xuất được chú trọng vệ sinh theo tiêu chuẩn 5S; nguyên liệu được cơ sở lựa chọn theo tiêu chí phù hợp với sản phẩm; các công đoạn được sắp xếp, kiểm soát nhằm tạo ra những mẻ nem đồng đều hơn.

Đầu năm 2026, nem chua Phương Chi Lê được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Đây là dấu mốc đáng chú ý trong quá trình xây dựng sản phẩm, đồng thời đặt ra yêu cầu để cơ sở tiếp tục hoàn thiện từ chất lượng, bao bì đến phương thức đưa sản phẩm ra thị trường.

“Được công nhận OCOP 3 sao là động lực để cơ sở tiếp tục hoàn thiện sản phẩm. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tập trung hơn vào thương mại điện tử, bởi muốn sản phẩm đến được với khách hàng ngoài địa phương thì không thể chỉ trông chờ vào thị trường truyền thống.” Chị Lê Phương Chi - chủ cơ sở cho hay.

Một trong những điểm tạo nên nét riêng của nem chua Phương Chi Lê nằm ngay trên từng gói sản phẩm. Nem sau khi hoàn thiện được hút chân không, dán tem mác, giúp sản phẩm thuận tiện hơn trong bảo quản, vận chuyển và đưa đến khách hàng ở nhiều nơi. Nhưng đáng chú ý hơn cả là trên mỗi gói nem đều thể hiện ngày đạt độ chín để ăn.

Đối với nem chua, đây là thông tin rất có ý nghĩa. Bởi cùng một sản phẩm, thời điểm thưởng thức có thể quyết định khá nhiều đến cảm nhận về hương vị. Khi đạt độ chín phù hợp, vị chua, vị ngọt, độ dai giòn và mùi thơm đặc trưng hòa quyện hài hòa, giúp người ăn cảm nhận được cái ngon “tròn vị” của chiếc nem. Thay vì để khách hàng tự phỏng đoán “bao giờ nem ăn ngon nhất?”, Phương Chi Lê đưa thông tin ấy lên chính sản phẩm.

“Số hóa” đường đi của chiếc nem truyền thống 

Chia sẻ với phóng viên, chị Lê Phương Chi cho biết, nếu trước đây đặc sản địa phương chủ yếu được tiêu thụ qua các kênh truyền thống thì thương mại điện tử đang mở thêm một cánh cửa để những sản phẩm như nem chua Phương Chi Lê tiếp cận khách hàng rộng hơn.

Nắm bắt xu hướng tiêu dùng mới, cơ sở đang đẩy mạnh quảng bá và bán hàng trên các nền tảng số, từng bước xây dựng phương thức phân phối phù hợp với sản phẩm OCOP.

Tuy nhiên, việc bán hàng trên môi trường số cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với sản phẩm: từ hình ảnh, thông tin, tem nhãn đến quy cách đóng gói và khả năng bảo quản trong quá trình vận chuyển. Với sản phẩm được hút chân không, hoàn thiện nhãn mác và ghi rõ ngày đạt độ chín, Phương Chi Lê có thêm điều kiện để đưa nem đến những khách hàng ở xa mà vẫn cung cấp được thông tin cần thiết về sản phẩm.

Trong hành trình mở rộng thị trường ấy, livestream trở thành một kênh kết nối trực tiếp giữa sản phẩm và người tiêu dùng. Vào 19h30 ngày 19/09/2026, nem chua Phương Chi Lê sẽ tham gia chương trình livestream “Gian hàng OCOP – Đặc sản Thanh Hóa” của phường Đông Quang, với chủ đề “Kết nối sản phẩm, lan tỏa thương hiệu”.

Tại đây, các sản phẩm nem của cơ sở sẽ được giới thiệu trực tiếp đến người tiêu dùng, qua đó giúp khách hàng có thêm thông tin về sản phẩm, cách đóng gói cũng như câu chuyện phía sau quá trình sản xuất.

Theo lãnh đạo phường Đông Quang, việc tổ chức livestream “Gian hàng OCOP – Đặc sản Thanh Hóa” với chủ đề “Kết nối sản phẩm, lan tỏa thương hiệu” là một trong những cách làm thiết thực để đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng. Thông qua các nền tảng số, những sản phẩm OCOP không chỉ có thêm kênh quảng bá, tiêu thụ mà còn có cơ hội mở rộng thị trường, xây dựng nhận diện và từng bước khẳng định giá trị thương hiệu. Địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng các chủ thể OCOP trong việc hoàn thiện sản phẩm, kết nối tiêu thụ và ứng dụng thương mại điện tử, tạo thêm động lực để đặc sản địa phương phát triển theo hướng bền vững. 

Có thể nói, từ một sản phẩm được làm ra trong cơ sở sản xuất, nem chua Phương Chi Lê đang từng bước có thêm những “đường đi” mới đến thị trường. OCOP tạo dấu mốc về chất lượng; thương mại điện tử mở rộng không gian tiếp cận; còn cách làm truyền thống là giá trị được cơ sở lựa chọn để giữ lại.

Hành trình ấy, suy cho cùng, không phải là thay đổi chiếc nem thành một sản phẩm khác, mà là thay đổi cách chiếc nem được làm ra, được giới thiệu và được đưa đến tay người tiêu dùng – để một đặc sản truyền thống có thể thích ứng với thị trường hiện đại mà không đánh mất bản sắc vốn có.