Nasa công bố lộ trình xây dựng căn cứ thường trực trên Mặt Trăng: Bước đệm tiến tới sao Hỏa
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa chính thức công bố kế hoạch chi tiết về việc thiết lập căn cứ thường trực đầu tiên của nhân loại trên Mặt Trăng. Nằm trong khuôn khổ chương trình không gian Artemis, siêu dự án này không chỉ đánh dấu sự hiện diện lâu dài của con người trên vệ tinh tự nhiên của Trái Đất sau hơn nửa thế kỷ, mà còn đóng vai trò là "bãi thử" nền tảng cho tham vọng vươn tới sao Hỏa trong tương lai.
Lộ trình ba giai đoạn thiết lập sự hiện diện vĩnh viễn
Nhằm đảm bảo tính khả thi và an toàn, NASA không chọn cách xây dựng ồ ạt ngay từ đầu mà áp dụng chiến lược phát triển từng bước. Kế hoạch này được chia thành ba giai đoạn cụ thể, bắt đầu triển khai ngay từ nay đến sau năm 2032.
Giai đoạn một (kéo dài đến năm 2028 - 2029) tập trung vào việc thu thập dữ liệu và xây dựng năng lực tiếp cận bề mặt Mặt Trăng một cách ổn định, đáng tin cậy. Sẽ có khoảng 21 đến 25 lần phóng được thực hiện để vận chuyển hàng tấn thiết bị khoa học. Dự kiến, sứ mệnh Artemis 3 sẽ đưa con người hạ cánh xuống Mặt Trăng vào giữa năm 2027, nối tiếp là Artemis 4 vào cuối năm 2028. Tại cuộc họp báo cuối tháng 5, Giám đốc NASA Jared Isaacman đã khẳng định mạnh mẽ về tầm nhìn của Mỹ trong nỗ lực này: "trở lại, xây dựng căn cứ và không bao giờ rời bỏ Mặt Trăng".
Giai đoạn hai (2029 - 2032) là thời kỳ kiến thiết cơ sở hạ tầng cốt lõi. NASA sẽ thiết lập hệ thống điện kết hợp giữa năng lượng hạt nhân (lò phản ứng phân hạch) và năng lượng mặt trời, đồng thời xây dựng mạng lưới vận tải, công nghệ khai thác tài nguyên và các khu vực nền tảng phục vụ phi hành gia lưu trú dài hạn. Bước sang giai đoạn ba (từ sau năm 2032), cơ quan này hướng tới việc xây dựng các cấu trúc kiên cố để đưa người đến sống theo lịch trình bán thường trực, duy trì sự hiện diện liên tục của con người.
Hạ tầng công nghệ và những hợp đồng hàng trăm triệu USD
Khu vực cực Nam của Mặt Trăng được chọn làm nơi "đóng quân" do chứa lượng lớn băng nước tích tụ hàng tỷ năm dưới đáy các miệng hố va chạm. Căn cứ tương lai sẽ không phải là một thành phố khoa học viễn tưởng khổng lồ, mà trải rộng hàng trăm kilomet vuông với nhiều khu sinh hoạt, phòng thí nghiệm, phương tiện di chuyển và robot hỗ trợ.
Để hiện thực hóa hạ tầng này, NASA đã ký kết hàng loạt hợp đồng giá trị khủng với các tập đoàn tư nhân. Trong đó, hệ thống drone "nhảy cóc" MoonFall (nhóm 3-4 chiếc) do Firefly Aerospace chế tạo trị giá 75 triệu USD sẽ được phóng lên vào năm 2028 để thăm dò và đánh dấu ranh giới căn cứ. Bên cạnh đó, các xe địa hình thám hiểm cỡ lớn (LTV) sẽ do công ty Astrolab và Lunar Outpost sản xuất với hợp đồng lần lượt là 219 triệu và 220 triệu USD. Những phương tiện thám hiểm và phi hành đoàn sẽ được chuyên chở bởi hệ thống tàu đổ bộ Blue Moon của Blue Origin (hợp đồng 234 triệu USD) và tàu Starship của SpaceX.
Đánh giá về quy mô và vai trò của hệ thống này, Tiến sĩ Lori Glaze của NASA nhấn mạnh: "Đó sẽ là căn cứ chính cho các phi hành đoàn Artemis, hỗ trợ những nhiệm vụ lưu trú dài ngày, mở rộng khả năng phối hợp giữa con người và robot, đồng thời duy trì sự hiện diện lâu dài của con người trên bề mặt Mặt Trăng".
Bãi thử nghiệm khắc nghiệt và cuộc đua không gian mới
Môi trường trên Mặt Trăng đặt ra những thách thức khổng lồ về mặt sinh tồn khi nhiệt độ biến động cực đoan, từ mức hơn 480 độ F có thể rơi xuống âm 1.200 độ F. Mô tả về nơi định cư tương lai, ông Jared Isaacman cho rằng căn cứ trên Mặt Trăng sẽ "vừa đẹp đẽ nhưng cũng đầy khắc nghiệt". Tuy nhiên, chính những rào cản này lại mang đến giá trị nghiên cứu vô giá.
Theo Tiến sĩ Lori Glaze: "Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để hiểu cách con người sinh tồn ngoài Trái Đất, xây dựng hạ tầng ngoài không gian và tiến tới các sứ mệnh lên sao Hỏa". Toàn bộ kinh nghiệm xây dựng, duy trì hệ thống hỗ trợ sự sống và khai thác tài nguyên tại nền kinh tế Mặt Trăng sẽ là tiền đề vững chắc cho hành trình chinh phục Hành tinh Đỏ.
Kế hoạch của NASA được đẩy mạnh trong bối cảnh cuộc đua không gian đang nóng lên từng ngày, đặc biệt là khi Trung Quốc và Nga đang hợp tác phát triển Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng quốc tế dự kiến ra mắt vào thập niên 2030. Đứng trước áp lực cạnh tranh, Mỹ đang thể hiện quyết tâm cao độ trong việc giữ vững vị thế tiên phong. Gửi gắm thông điệp đến công chúng, ông Jared Isaacman khẳng định: "Đối với những người đang kiên nhẫn chờ đợi, sự trở lại vĩ đại đang đến rất gần và chúng ta sẽ không chậm lại".