Mỹ chi 10 tỷ USD cứu đồng yên Nhật giữa lúc phải trả lãi nợ công 3 tỷ USD mỗi ngày, vì sao?
Tại sao chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại chấp nhận chi ra 10 tỷ USD để tiếp sức cho đồng yên Nhật Bản giữa lúc gánh nặng tiền lãi nợ công chạm mốc 3 tỷ USD mỗi ngày? Câu trả lời nằm ở thế đòn bẩy tài chính đầy rủi ro giữa Mỹ và chủ nợ nắm giữ hơn 1,1 nghìn tỷ USD trái phiếu của họ.
Chính quyền của ông Trump phải trả hơn 3 tỷ USD tiền lãi mỗi ngày vì nợ công
Khoản nợ công lên đến gần 40.000 tỷ USD của Chính phủ Mỹ hiện khiến Bộ Tài chính nước này phải chi hơn 3 tỷ USD mỗi ngày để trả lãi, theo báo cáo mới của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO).
Trong bản cập nhật ngân sách tháng 8 năm nay, CBO cho biết tiền lãi ròng đã lên tới 963 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2025, thời điểm bắt đầu năm tài khóa, đến tháng 7 năm 2026. Con số tiền lãi phải trả này tương đương 96,3 tỷ USD mỗi tháng, hay khoảng 3,18 tỷ USD (gần 83.332 tỷ đồng) mỗi ngày trong 303 ngày của giai đoạn trên.
CBO cho biết chi phí trả lãi nợ đã tăng 117 tỷ USD, tương đương 14%, so với cùng kỳ năm ngoái do quy mô nợ và lãi suất đều tăng.
Bản cập nhật ngân sách mới nhất tiếp tục củng cố lập luận của những người theo quan điểm thận trọng về nợ công, những người cho rằng các nhà hoạch định chính sách Mỹ đang đi sai hướng trong vấn đề kỷ luật tài khóa. Thâm hụt ngân sách đã lên tới 1.800 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm tài khóa này, cao hơn 169 tỷ USD so với cùng kỳ năm tài khóa trước ở Mỹ - nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Trước những dữ liệu trên, CBO đã nâng dự báo thâm hụt ngân sách cho cả năm tài khóa lên 2.100 tỷ USD, cao hơn 200 tỷ USD so với mức dự báo được đưa ra hồi tháng 2 năm nay.
Video cuộc khủng hoảng trả lãi nợ công hơn 3 tỷ USD mỗi ngày của Mỹ đang ngày càng trở nên tồi tệ hơn - Nguồn clip: World Trends
Giá trị khoản nợ công của Mỹ không nhất thiết là vấn đề đáng lo ngại đối với các nhà kinh tế - xét cho cùng, trái phiếu Chính phủ Mỹ là nền tảng của thị trường Kho bạc Mỹ, một trong những loại tài sản an toàn nhất thế giới.
Tuy nhiên, điều khiến những người cảnh báo về nợ công lo ngại là tỷ lệ nợ trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ đang trở nên mất cân đối. Theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang chi nhánh St. Louis, tỷ lệ này hiện ở mức 122%.
Khi ấy, đến một thời điểm nào đó, các chủ nợ có thể yêu cầu mức phí rủi ro cao hơn khi cho Mỹ vay, từ đó đẩy chi phí lãi vay tăng lên.
Quan điểm lạc quan cho rằng Mỹ có thể đưa cán cân tài khóa trở lại trạng thái cân bằng bằng cách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, những lo ngại theo hướng bi quan bao gồm nguy cơ lạm phát và việc chi phí trả lãi “chen lấn” đầu tư công.
Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, từng cảnh báo rằng một “cơn đau tim do nợ gây ra” có thể xảy đến khi các khoản thanh toán nợ lấn át chi tiêu công.
Động thái liên quan đến đồng yên của Bộ trưởng Tài chính Mỹ
Báo cáo của CBO được đưa ra sau khi Bộ Tài chính Mỹ cách đây 2 tuần có động thái hỗ trợ đồng yên Nhật Bản.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent xác nhận động thái này nhằm góp phần ổn định đồng tiền trong toàn khu vực. Ông nói với hãng tin CNBC: “Một đồng yên ổn định không chỉ quan trọng đối với Mỹ mà còn rất quan trọng đối với toàn bộ khu vực”.
Bộ trưởng Bessent trước đó đã thể hiện rõ ý định của Bộ Tài chính Mỹ để hỗ trợ đồng yên. Một bức ảnh chụp danh sách công việc của ông tại một cuộc họp nội các cuối tháng 7 cho thấy ghi chú về việc mua 5-10 tỷ USD giá trị đồng yên, đồng tiền nội tệ của Nhật Bản.
Một triển vọng ổn định đối với nền kinh tế châu Á - và cụ thể hơn là Nhật Bản - thực sự có ý nghĩa quan trọng đối với Mỹ. Dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ xác nhận Nhật Bản hiện đang nắm giữ 1.140 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ. Nhật Bản đã là quốc gia nắm giữ nhiều chứng khoán Mỹ nhất trong một thời gian dài, với lượng nắm giữ duy trì trên 1.100 tỷ USD trong suốt năm qua.
Nếu Nhật Bản bán số trái phiếu này để mua đồng nội tệ, động thái đó sẽ đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lên.
Tại thời điểm can thiệp, đồng yên tăng giá lên mức khoảng 155 yên/USD, nhưng sau đó đã đảo chiều và giảm trở lại khoảng 159 yên/USD.
Nhìn chung, thị trường đã dự đoán trước động thái này. Ông Paul Donovan – nhà kinh tế trưởng toàn cầu của ngân hàng UBS nhấn mạnh trong một ghi chú gửi khách hàng sáng 11/8: “Chính sách không thay đổi và có rất ít bằng chứng cho thấy sự suy yếu của đồng yên là kết quả của một cuộc tấn công đầu cơ. Vì vậy, việc đồng tiền này quay trở lại mức giá được thị trường xem là hợp lý là điều không có gì đáng ngạc nhiên.”