Tiềm năng lớn nhưng sản phẩm OCOP còn ít

Theo Báo Hải Phòng, chăn nuôi là lĩnh vực sản xuất quan trọng của ngành nông nghiệp thành phố. Với lợi thế về phát triển kinh tế và du lịch, Hải Phòng có dư địa lớn để tiêu thụ thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm từ chăn nuôi. Vì vậy, cơ cấu nông nghiệp của thành phố những năm qua có xu hướng chuyển dịch từ trồng trọt sang chăn nuôi. Toàn thành phố hiện có hơn 1.000 trang trại chăn nuôi đạt tiêu chí, với giá trị sản xuất bình quân khoảng 5,22 tỷ đồng/trang trại. Trong đó, 29% số trang trại đã xây dựng chuỗi liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ. Bên cạnh đó, trên địa bàn còn có hàng nghìn gia trại chăn nuôi. Tuy nhiên, dù sở hữu nhiều tiềm năng, số lượng sản phẩm chăn nuôi tham gia chương trình OCOP vẫn còn hạn chế.

Hiện Hải Phòng có 649 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, trong đó sản phẩm từ chăn nuôi chỉ chiếm khoảng 12%. Tỷ lệ này cho thấy các sản phẩm OCOP có nguồn gốc từ chăn nuôi, nhất là thịt, trứng, sữa, mật ong và thực phẩm chế biến sâu, chưa tương xứng với tiềm năng về vùng nguyên liệu, năng lực sản xuất cũng như sức mua của đô thị. Trong khi đó, chứng nhận OCOP có vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm chăn nuôi.

Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh và Dịch vụ nông nghiệp Chiêu Viên ở xã Chấn Hưng đã xây dựng thành công 2 sản phẩm OCOP là trứng vịt và trứng gà. Để được công nhận, hợp tác xã phải đáp ứng nhiều yêu cầu về quy trình sản xuất, đóng gói, bảo quản và phân phối. Theo ông Nguyễn Văn Chiêu, Giám đốc hợp tác xã, sản phẩm chăn nuôi phải đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về môi trường, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc mới được chứng nhận OCOP. Đây cũng là một trong những khó khăn khiến nhiều trang trại, cơ sở sản xuất còn e ngại khi tham gia chương trình.

Thực tế, số lượng sản phẩm OCOP từ chăn nuôi tại Hải Phòng còn ít do hoạt động chăn nuôi vẫn phân tán, liên kết trong chuỗi chưa chặt chẽ, hợp đồng bao tiêu thiếu ổn định. Bên cạnh đó, năng lực giết mổ, sơ chế và bảo quản lạnh chưa đồng đều, trong khi việc truy xuất nguồn gốc chưa được áp dụng đồng bộ. Các sản phẩm chăn nuôi còn phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm. Trong khi đó, năng lực quản lý và tổ chức sản xuất của một số chủ trang trại, cơ sở sản xuất còn hạn chế, khiến nhiều chủ thể chưa thực sự mặn mà với việc xây dựng sản phẩm OCOP từ chăn nuôi. Vì vậy, sự đồng hành và hỗ trợ từ các cấp, ngành là cần thiết để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển nhóm sản phẩm này.

Mở rộng chuỗi giá trị, nâng sức cạnh tranh

Nhận thức rõ OCOP là cơ hội để tạo dựng uy tín và thương hiệu cho sản phẩm, Hợp tác xã Chiêu Viên đã từng bước tháo gỡ khó khăn, mở rộng đầu ra cho sản phẩm. Năm 2019, trứng vịt Chấn Hưng của hợp tác xã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Đến năm 2020, hợp tác xã tiếp tục gắn sao cho sản phẩm trứng gà. Nhờ được chứng nhận OCOP, các sản phẩm của hợp tác xã có điều kiện thuận lợi hơn trong tiêu thụ tại các bếp ăn tập thể, cửa hàng tiện ích và siêu thị.

Bà Nguyễn Thị Chuyên ở xã Hà Bắc, đại diện chủ thể sản phẩm OCOP gà vườn Thanh Hà, đề xuất: “Nhiều trang trại phát triển từ sản xuất nông hộ nên chưa có quy trình sản xuất bài bản, chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí OCOP, nhất là với sản phẩm chăn nuôi sơ chế, chế biến sâu. Vì vậy, chúng tôi mong muốn được hỗ trợ về kiến thức, nguồn lực để tiêu chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu, hoàn thiện bao bì và nhận diện sản phẩm chuyên nghiệp”.

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng), định hướng phát triển chăn nuôi an toàn theo mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các sản phẩm chăn nuôi tham gia chương trình OCOP. Hiện cơ quan chức năng đang rà soát, lựa chọn những sản phẩm chăn nuôi có lợi thế để tập trung đầu tư, phát triển; đồng thời tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn với các vùng chăn nuôi an toàn.

Cùng với việc tổ chức lại sản xuất, các sản phẩm OCOP từ chăn nuôi sẽ được phát triển theo hướng chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị và nâng cao sức cạnh tranh. Đặc biệt, thành phố sẽ tập trung hỗ trợ, đầu tư cho những chủ thể chăn nuôi có tiềm năng xây dựng sản phẩm OCOP. Đây là hướng đi nhằm khai thác tốt hơn lợi thế sẵn có, từng bước gia tăng số lượng và nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP từ chăn nuôi trên địa bàn.