Sự vào cuộc đồng bộ và định hướng từ các cơ quan quản lý

Nhận thức rõ tầm quan trọng của văn hóa đọc đối với sự phát triển tư duy và nhân cách con người, các cơ quan ban ngành đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm đưa phong trào đọc sách đi vào thực chất. Điển hình, bám sát các định hướng từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cũng như Đảng uỷ Chính phủ về việc đẩy mạnh Ngày Sách và Văn hóa đọc, Đảng ủy Bộ Công Thương đã ban hành Công văn số 709-CV-ĐUB. Văn bản này đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu người đứng đầu cấp ủy, lãnh đạo quản lý các cấp phải chịu trách nhiệm chỉ đạo và đưa nhiệm vụ phát triển văn hóa đọc vào chương trình công tác hằng năm của cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, ngành Công Thương cũng đẩy mạnh công tác truyền thông trên báo chí, mạng xã hội, khuyến khích các nhà xuất bản, cơ quan truyền thông trực thuộc lan tỏa phong trào đọc sách. Yêu cầu đặt ra là phải xây dựng được các không gian đọc, thư viện cơ quan kết hợp ứng dụng công nghệ số và ấn phẩm điện tử. Sự phối hợp của các tổ chức chính trị - xã hội như Công đoàn, Đoàn Thanh niên được xem là đòn bẩy để đưa đọc sách trở thành một chuẩn mực văn hóa, một giá trị sống của công dân hiện đại.

Mạch tri thức chuyển mình từ trang sách đến không gian số

Điểm nhấn nổi bật của Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026 là sự thích ứng mạnh mẽ với kỷ nguyên số. Lễ khai mạc quốc gia diễn ra ngày 18/4 tại Thư viện Quốc gia Việt Nam (Hà Nội) mang chủ đề "Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số" đã minh chứng cho sự thay đổi trong phương thức tiếp cận nguồn tri thức. Các hoạt động trong khuôn khổ sự kiện không chỉ thu hút bởi những buổi tọa đàm về xu hướng lựa chọn sách của người trẻ, mà còn gây ấn tượng với các sáng tạo công nghệ đột phá như tạo sản phẩm số "Cùng AI kể chuyện" hay thiết kế bìa sách "Sắc màu công nghệ và cuộc sống".

Hòa chung nhịp đập đó, các địa phương trên cả nước rộn ràng tổ chức nhiều chương trình đặc sắc. Tại Hà Nội, sự kiện "Tri thức số - Kết nối tương lai" mang đến các không gian giao lưu tác giả đầy sôi động ngay từ giữa tháng 4. Tại TP.HCM (18-25/4), chuỗi hoạt động mang thông điệp "Tri thức thay đổi cuộc đời" ở Đường sách gây chú ý bởi tính nhân văn sâu sắc, tiêu biểu là các không gian trưng bày sách nói, sách chữ nổi và workshop ứng dụng AI hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận tài liệu. Quảng Trị, Bắc Ninh và nhiều tỉnh thành khác cũng đồng loạt mở ra các sân chơi sáng tạo, các cuộc thi lan tỏa tình yêu sách tới đông đảo học sinh, sinh viên và cộng đồng.

Khẳng định giá trị bền vững của sách vật lý và di sản cổ thư

Bên cạnh sự bùng nổ của công nghệ, các sự kiện năm nay cũng hướng cộng đồng nhìn nhận lại những hệ lụy của văn hóa "đọc nhanh - quên nhanh" hay tình trạng tiếp nhận thông tin rời rạc, thiếu kiểm chứng trên môi trường mạng. Việc khẳng định lại giá trị bền vững của sách vật lý, khuyến khích tư duy phản biện và đọc sâu trở thành một thông điệp quan trọng.

Tại Hà Tĩnh, Lễ phát động Ngày Sách sáng 18/4 mang một ý nghĩa đặc biệt khi được gắn liền với sự kiện kỷ niệm 120 năm ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906 - 24/4/2026). Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Công Thành, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh: “Kỷ niệm 120 năm ngày sinh của đồng chí Hà Huy Tập, chúng ta càng thấm thía giá trị của việc đọc trong việc rèn luyện bản lĩnh và nuôi dưỡng tinh thần cách mạng”. Tấm gương vươn lên nhờ tri thức cùng di sản lý luận đồ sộ với hơn 20 tác phẩm của Tổng Bí thư Hà Huy Tập chính là động lực to lớn khuyến khích thế hệ trẻ rèn luyện tư duy sâu sắc, biết chọn lọc nội dung một cách thông minh.

Trong khi đó, hướng về cội nguồn lịch sử, tại Cơ Mật Viện (Kinh thành Huế), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tổ chức Triển lãm "Chuyện kể từ những trang cổ thư". Không gian trưng bày quy tụ những đầu sách quý hiếm như "Thể sách" bằng lụa, bách khoa toàn thư bằng hình ảnh "Kỹ thuật người An Nam" hay các tuyển tập thơ văn ngự chế triều Nguyễn. Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế Hoàng Việt Trung khẳng định triển lãm là lời tri ân sâu sắc đối với những cá nhân hiến tặng hiện vật, đồng thời làm nổi bật giá trị vô giá từ những con chữ cổ nhân để lại. Qua đó, thế hệ hôm nay càng có thêm ý thức hiểu về tâm huyết của tiền nhân, tiếp tục gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.