Điểm sáng ngược dòng tại thị trường nhập khẩu lớn nhất thế giới

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu ghẹ của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm đạt gần 23 triệu USD, tăng 33% so với cùng kỳ năm 2025. Sự bứt phá này mang đậm dấu ấn của thị trường Mỹ khi kim ngạch xuất khẩu sang quốc gia này đạt tới 19 triệu USD, tăng 45% và chiếm tỷ trọng áp đảo.

Ước tính cứ 5 USD ghẹ Việt Nam bán ra thế giới thì có hơn 4 USD thu về từ Mỹ. Đà tăng trưởng này được duy trì vô cùng ổn định qua từng tháng, khẳng định sức hút thực tế của sản phẩm chứ không đơn thuần là hiệu ứng thời vụ. Cụ thể, tháng 1 xuất khẩu ghẹ Việt sang Mỹ tăng 17%, tháng 2 tăng 58%, tháng 3 tăng 33% và tháng 4 tiếp tục tăng 39% so với cùng kỳ.

Bức tranh tăng trưởng của ngành ghẹ càng trở nên đặc biệt khi đặt cạnh số liệu chung của toàn ngành. Cục Hải quan ghi nhận tổng kim ngạch các mặt hàng thủy sản Việt Nam sang Mỹ trong 5 tháng đầu năm chỉ đạt 702 triệu USD, giảm hơn 8% so với cùng kỳ. Đi ngược lại xu hướng suy giảm đó, mặt hàng ghẹ có được lợi thế lớn nhờ thị hiếu của người tiêu dùng Mỹ.

Là quốc gia nhập khẩu ghẹ lớn nhất thế giới với quy mô 1,1 tỷ USD mỗi năm, Mỹ đặc biệt ưa chuộng các sản phẩm ghẹ thịt và ghẹ chế biến từ Việt Nam để phục vụ kênh bán lẻ, nhà hàng và thực phẩm tiện dụng. Đáng chú ý, nghề khai thác ghẹ của Việt Nam đã được Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) công nhận tương đương theo Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA), giúp củng cố vững chắc dư địa tiêu thụ tại đây.

Song song với mặt hàng ghẹ, các sản phẩm cua ghẹ sống xuất khẩu của Việt Nam cũng đón nhận tín hiệu tích cực khi đạt 11,3 triệu USD trong 2 tháng đầu năm, tăng gấp hơn 4 lần so với cùng kỳ năm 2023, trong đó tập trung chủ yếu tại các thị trường châu Á như Trung Quốc, Hong Kong (Trung Quốc) và Singapore.

Giải pháp phát triển bền vững trước những rào cản kỹ thuật khắt khe

Dù quy mô và tốc độ tăng trưởng bứt phá trong năm 2026 đang củng cố mạnh mẽ vị thế của ghẹ Việt Nam tại Mỹ, sự phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất lại tiềm ẩn những rủi ro dài hạn. Trong khi dư địa xuất khẩu mặt hàng này sang các thị trường lớn khác như Nhật Bản, Trung Quốc hay Hàn Quốc vẫn còn khá khiêm tốn, việc tập trung gần 82% kim ngạch vào Mỹ đặt ngành hàng trước sức ép lớn.

VASEP nhấn mạnh rằng Mỹ là thị trường đang liên tục siết chặt các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn khai thác cũng như trách nhiệm bảo vệ môi trường. Các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước buộc phải chuẩn bị sẵn sàng để đáp ứng các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe, đồng thời dự phòng rủi ro nếu chính sách thương mại hoặc tiêu chuẩn nhập khẩu của Mỹ có sự điều chỉnh.

Để duy trì đà tăng trưởng tích cực trong giai đoạn tiếp theo, ngành ghẹ không thể chỉ dựa vào lợi thế cạnh tranh về giá cả hay sản lượng đơn thuần. Yếu tố cốt lõi quyết định sự thành bại nằm ở khả năng kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu đầu vào, nâng cao triệt để năng lực truy xuất nguồn gốc và tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực khai thác bền vững. Đây được xem là định hướng phát triển tất yếu trong bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu đang phải đối diện với nhiều bài toán khó từ sức ép chi phí, sự thận trọng trong chi tiêu của người tiêu dùng và những yêu cầu kỹ thuật ngày một phức tạp hơn.