Khát vọng nâng tầm giá trị bản sắc văn hóa địa phương

Đề án phát triển sản phẩm OCOP trở thành đại sứ du lịch tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030 được xây dựng trên quan điểm phát triển nông nghiệp tích hợp đa giá trị. Theo đó, tỉnh xác định việc gắn kết nông nghiệp với du lịch là yếu tố then chốt để xây dựng thương hiệu địa phương bền vững. Mục tiêu trọng tâm là đưa các đặc sản bản địa trở thành “nhịp cầu” văn hóa, qua đó gia tăng sức hấp dẫn và tạo dấu ấn khác biệt cho điểm đến Khánh Hòa. Những sản phẩm này được kết tinh từ tri thức dân gian và tài nguyên đặc thù, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong quảng bá hình ảnh tỉnh nhà trên bản đồ quốc tế.

Theo nội dung phê duyệt, Khánh Hòa hiện sở hữu hệ thống sản phẩm OCOP phong phú và có uy tín. Có thể kể đến những cái tên đã đi sâu vào tiềm thức du khách như yến sào, rong nho, trầm hương, tỏi, xoài, bưởi, sầu riêng, măng tây; cùng với đó là thịt dê, thịt cừu và các loại rong sụn đa dạng. Tỉnh ưu tiên lựa chọn các sản phẩm đạt từ bốn sao trở lên hoặc mang tính đặc thù, không trùng lặp để xây dựng danh sách “đại sứ”. Việc biến mỗi sản phẩm thành một câu chuyện văn hóa không chỉ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho cộng đồng nông thôn ở cả vùng miền núi và ven biển.

Về mục tiêu kinh tế, tỉnh đặt kỳ vọng đến năm 2030 sẽ có ít nhất 10% sản phẩm OCOP được gắn kết hoàn toàn với hoạt động du lịch. Đồng thời, doanh thu từ nhóm sản phẩm này được kỳ vọng đóng góp từ 15% trở lên trong tổng doanh thu OCOP toàn tỉnh. Để hiện thực hóa mục tiêu, Khánh Hòa tập trung rà soát, phân vùng sản phẩm theo không gian địa lý, đồng thời hình thành các cụm sản phẩm gắn với tuyến điểm tham quan. Bên cạnh đó, các sản phẩm dịch vụ cũng được chú trọng phát triển thông qua mô hình trải nghiệm thực tế như tham quan vùng nguyên liệu đặc sản hoặc tìm hiểu làng nghề truyền thống.

Quá trình triển khai yêu cầu sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ngành nhằm đảm bảo tính khả thi cao nhất. Ủy ban nhân dân tỉnh nhấn mạnh việc phát huy lợi thế vùng phải luôn gắn liền với bảo vệ môi trường theo hướng nông nghiệp xanh và tuần hoàn. Song song đó, các sản phẩm quà tặng không chỉ đảm bảo chất lượng mà còn cần được nâng cấp về mẫu mã hiện đại, nhưng vẫn giữ vững tinh thần văn hóa dân tộc. Đây được xem là nhiệm vụ trọng tâm nhằm khơi dậy niềm tự hào quê hương trong cộng đồng. Đồng thời, sự tham gia của các hợp tác xã sẽ là nền tảng quan trọng để lan tỏa giá trị văn hóa đến du khách quốc tế một cách tự nhiên và bền vững.

Chiến lược số hóa và xây dựng điểm đến trải nghiệm

Nhằm giải quyết bài toán tiếp cận thị trường hiện đại, Khánh Hòa đang tập trung đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số trong quảng bá OCOP. Theo lộ trình, 100% điểm giới thiệu và trải nghiệm sẽ được tích hợp mã QR, giúp du khách dễ dàng tra cứu thông tin và tìm hiểu câu chuyện văn hóa phía sau mỗi đặc sản. Toàn bộ sản phẩm đạt tiêu chuẩn “đại sứ” sẽ được đưa lên sàn thương mại điện tử, ứng dụng du lịch thông minh và website tỉnh. Đặc biệt, tỉnh sẽ thí điểm video 360 độ cho ít nhất 10 sản phẩm đặc trưng, qua đó tạo trải nghiệm số trực quan và sinh động hơn cho khách hàng.

Song song với số hóa, việc hình thành hạ tầng thực tế cũng được triển khai quyết liệt, với mục tiêu xây dựng ít nhất 30 điểm giới thiệu OCOP gắn với du lịch. Các điểm này sẽ ưu tiên đặt tại các xã, phường có vị trí giao thông thuận lợi, nhằm tạo sự kết nối liên vùng chặt chẽ giữa các tuyến tour. Bên cạnh đó, tỉnh sẽ lựa chọn một địa điểm để xây dựng trung tâm trưng bày OCOP cấp tỉnh theo hướng chuyên nghiệp. Hệ thống bán hàng cũng được mở rộng tại các cửa ngõ quan trọng như sân bay, nhà ga và khu nghỉ dưỡng cao cấp, nhằm tiếp cận tối đa nhóm khách du lịch có nhu cầu mua sắm quà tặng.

Về giải pháp phát triển, tỉnh hỗ trợ các chủ thể nâng cấp sản phẩm theo bộ tiêu chí OCOP quà tặng trải nghiệm. Đồng thời, các mô hình bản địa như du lịch rong nho, làng nghề trầm hương hay dệt thổ cẩm Chăm được lồng ghép sâu yếu tố văn hóa để tăng sức hút. Việc ứng dụng công nghệ GIS xây dựng bản đồ số OCOP du lịch cũng được xác định là giải pháp đột phá, giúp kết nối làng nghề với cổng thông tin du lịch chung. Qua đó, hình thành hệ sinh thái minh bạch, nơi du khách có thể dễ dàng tiếp cận giá trị thực và uy tín của xứ Trầm Hương trên các nền tảng hiện đại.

Để đảm bảo nguồn nhân lực thực hiện, tỉnh tổ chức các lớp đào tạo kỹ năng marketing và du lịch cộng đồng cho các chủ thể sản xuất. Vai trò của nghệ nhân cũng được đề cao trong việc truyền tải “linh hồn” sản phẩm đến du khách. Ủy ban nhân dân tỉnh đồng thời yêu cầu huy động nguồn lực hiệu quả, khuyến khích doanh nghiệp lữ hành tham gia phát triển các tour OCOP chuyên biệt. Các cơ chế, chính sách hỗ trợ tiếp tục được hoàn thiện và lồng ghép trong chương trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Với sự vào cuộc đồng bộ, Khánh Hòa kỳ vọng đưa thương hiệu OCOP vươn xa, trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá vùng đất này.