Quân đoàn Công binh Lục quân Mỹ (USACE) mới đây đã thực hiện một vụ nổ có kiểm soát quy mô lớn tại công trường Hồ chứa Khu Nông nghiệp Everglades gần thành phố Belle Glade, bang Florida. Đây được xem là một trong những vụ nổ phục vụ xây dựng lớn nhất từng được thực hiện tại Mỹ.

Chiến dịch sử dụng khoảng 2.700 lỗ khoan cùng 63,5 tấn thuốc nổ nhằm phá vỡ lớp đá vôi nằm dưới nền công trình để chuẩn bị cho việc xây dựng hồ chứa.

Theo USACE, khoảng 206.000m3 khối vật liệu đã được dịch chuyển sau vụ nổ. Khối lượng này tương đương sức chứa của hơn 80 bể bơi chuẩn Olympic.

Thay vì trở thành phế thải xây dựng, phần lớn lượng đá sau khi được nghiền, phân loại và kiểm định sẽ được tái sử dụng để xây dựng tuyến đê bao bao quanh hồ chứa.

Việc tận dụng vật liệu ngay tại công trường giúp giảm đáng kể chi phí và hạn chế hơn 20.000 chuyến xe tải 20 tấn phải vận chuyển đá từ các mỏ vật liệu. Nếu xếp nối đuôi nhau, số xe này sẽ tạo thành hàng dài khoảng 225 km, tương đương quãng đường từ Belle Glade đến Orlando.

USACE cho biết vụ nổ không nhằm tạo hình hồ chứa hay đê bao trong một lần duy nhất mà là một phần của giai đoạn chuẩn bị nền móng.

Quá trình này bao gồm phát quang mặt bằng, loại bỏ đất hữu cơ, phá đá, gia cố nền, lấp các kênh cũ và xây dựng hệ thống chống thấm dưới lòng đất để tạo nền móng đủ khả năng chịu tải cho tuyến đê bao dài gần 27,8 km.

Cơ quan này cho biết đây là vụ nổ bằng thuốc nổ phi điện lớn nhất từng được nạp, đấu nối và kích hoạt trong một ca làm việc của dự án, đồng thời nằm trong số những vụ nổ xây dựng có kiểm soát lớn nhất từng được ghi nhận.

Dù sử dụng lượng thuốc nổ rất lớn, thuốc nổ được phân bổ vào hàng nghìn lỗ khoan nhằm phân tán năng lượng theo đúng tính toán kỹ thuật, thay vì tạo ra một điểm nổ tập trung. Toàn bộ quá trình được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia theo các quy trình an toàn nghiêm ngặt và không ghi nhận thiệt hại hay thương vong ngoài khu vực thi công.

Sau khi hoàn thành, hồ chứa sẽ có diện tích khoảng 4.250 ha. Bên cạnh đó là khu xử lý nước rộng 2.630 ha, nâng tổng quy mô tổ hợp công trình lên khoảng 17.000 mẫu Anh.

Hồ chứa có sức chứa 295 tỷ lít nước. Một trạm bơm đang được xây dựng sẽ có khả năng chuyển khoảng 3 tỷ gallon nước mỗi ngày từ hồ Lake Okeechobee vào hệ thống.

Theo thiết kế, dự án có thể đưa tối đa 470 tỷ gallon nước sạch mỗi năm về khu vực Everglades và vịnh Florida thông qua nhiều chu kỳ tích trữ, xử lý và xả nước.

Trước khi hệ thống kênh đào, đê bao và các khu dân cư được xây dựng trong thế kỷ XX, nước từ hồ Lake Okeechobee chảy tự nhiên xuống vùng đầm lầy Everglades.

Quá trình đô thị hóa và mở rộng nông nghiệp đã làm thay đổi dòng chảy này, khiến nhiều khu vực đầm lầy thiếu nước, trong khi lượng nước dư thừa lại bị xả ra các cửa sông St. Lucie và Caloosahatchee, gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái ven biển.

Hồ chứa mới được xây dựng nhằm lưu giữ lượng nước dư thừa trong mùa mưa thay vì xả trực tiếp ra biển. Trước khi được đưa trở lại Everglades, nước sẽ đi qua khu xử lý, nơi thực vật cùng các quá trình sinh học và vật lý sẽ giúp loại bỏ các chất dinh dưỡng, đặc biệt là phốt pho.

Mục tiêu của dự án là khôi phục dòng chảy tự nhiên về phía Nam Florida thông qua hệ thống hồ chứa, kênh dẫn, trạm bơm và các công trình điều tiết hiện đại.

Khu xử lý nước được khởi công từ năm 2020 và bắt đầu tiếp nhận nước từ đầu năm 2024, trong khi hồ chứa chính được khởi công vào tháng 2/2023.

Dự án được chia thành nhiều gói thầu gồm xây dựng kênh dẫn, nền móng, đê bao và các công trình điều tiết nước. Gói thầu xây dựng hệ thống kênh đã hoàn thành, còn giai đoạn chuẩn bị nền móng dự kiến kết thúc vào tháng 3/2028.

Theo kế hoạch hiện nay, toàn bộ hồ chứa sẽ hoàn thành vào tháng 12/2029, sớm hơn 5 năm so với mốc dự kiến ban đầu là năm 2034, sau khi bang Florida và Quân đoàn Công binh Mỹ đạt được thỏa thuận đẩy nhanh tiến độ.

Hồ chứa Everglades là một hợp phần của Kế hoạch Khôi phục Toàn diện Everglades (Comprehensive Everglades Restoration Plan - CERP) được Quốc hội Mỹ phê duyệt năm 2000 nhằm khôi phục hệ sinh thái vùng nam Florida sau nhiều thập kỷ cải tạo đất, xây dựng kênh đào và mở rộng đô thị.

Ngoài vai trò phục hồi môi trường, hệ thống Everglades còn cung cấp nguồn nước sinh hoạt, góp phần giảm nguy cơ ngập lụt và bảo tồn môi trường sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm. Hiện chỉ còn khoảng một nửa diện tích tự nhiên lịch sử của Everglades còn tồn tại.

Theo các tài liệu quy hoạch, tổng mức đầu tư của hồ chứa và khu xử lý nước vào khoảng 3,9 tỷ USD.