Hàng hóa thông quan bình thường trở lại sau khi tạm ngưng Nghị định 46
Ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09 quyết nghị tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định 46, tại các cửa khẩu trọng điểm trên cả nước, hoạt động thông quan hàng hóa, đặc biệt là nông sản và thực phẩm nhập khẩu, đã nhanh chóng trở lại nhịp độ bình thường như trước.
Tháo gỡ nút thắt về thủ tục hành chính
Ngày 5-2-2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết số 09, quyết nghị tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46 (ban hành ngày 26-1) về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm. Cùng với đó, Nghị quyết số 66.13 ngày 27-1 về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm cũng được tạm dừng thực hiện.
Quyết định này được đưa ra nhằm tạo khoảng thời gian cần thiết để các cơ quan quản lý và doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ các điều kiện thực thi. Cụ thể, việc tạm ngưng sẽ kéo dài đến hết ngày 15-4-2026. Trong giai đoạn chuyển tiếp này, các hoạt động kiểm tra chuyên ngành sẽ quay trở lại thực hiện theo quy định tại Nghị định 15/2018 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Ghi nhận thực tế cho thấy, ngay khi Nghị quyết 09 có hiệu lực (từ ngày 4-2), áp lực tại các cảng và cửa khẩu đã được giải tỏa rõ rệt. Một doanh nghiệp nhập khẩu hải sản tại tỉnh Lâm Đồng chia sẻ, sau 5 ngày bị mắc kẹt tại cảng TP.HCM do vướng quy định mới, 3 container hàng của đơn vị đã được thông quan ngay trong chiều 5-2. Việc tạm dừng Nghị định 46 giúp doanh nghiệp giảm bớt chi phí lưu kho bãi, kịp thời đưa nguồn hàng phục vụ thị trường tiêu dùng.
Để chuẩn bị cho việc tái áp dụng Nghị định 46 vào ngày 16-4 tới, Chính phủ đã giao Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng UBND các cấp chịu trách nhiệm rà soát, chuẩn bị các điều kiện cần thiết. Mục tiêu cốt lõi là vừa đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, vừa không gây ách tắc cho hoạt động giao thương.
Nỗ lực thông quan xuyên đêm tại các cửa khẩu trọng điểm
Tại các "điểm nóng" như cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Tân Thanh (Lạng Sơn) hay các cửa khẩu tại tỉnh Tây Ninh, không khí làm việc đang diễn ra hết sức khẩn trương. Ông Vương Trinh Quốc, Trưởng Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai, cho biết đơn vị đã yêu cầu các lực lượng liên ngành làm việc thêm giờ, giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng để không xảy ra tình trạng ùn ứ. Đến chiều 5-2, tại Lào Cai chỉ còn khoảng 35 xe bánh kẹo đang chờ kết quả kiểm nghiệm cuối cùng để thông quan.
Đại diện Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cũng đã phát đi văn bản hỏa tốc yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực bố trí nhân sự trực 24/7. Các đơn vị này được lệnh ưu tiên giải quyết nhanh nhất cho các lô hàng thực phẩm nhập khẩu còn tồn đọng, bao gồm cả các tờ khai đã đăng ký nhưng chưa được thông quan trước đó. Lãnh đạo Cục Hải quan khẳng định sẽ xử lý nghiêm các trường hợp tiêu cực, nhũng nhiễu làm kéo dài thời gian làm thủ tục của doanh nghiệp.
Tại phía Nam, tỉnh Tây Ninh – nơi chịu ảnh hưởng lớn đối với mặt hàng khoai mì tươi – cũng đã ghi nhận sự thông suốt trở lại. Lãnh đạo UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, sau khi có kiến nghị kịp thời gửi các Bộ, ngành Trung ương và Chính phủ, các vướng mắc đã được tháo gỡ. Hiện nay, các phương tiện vận chuyển hàng nông sản qua biên giới đã được giải quyết bình thường, không còn tình trạng hàng dài xe chờ đợi như những ngày cuối tháng 1.
Về phía ngành nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thiết lập đường dây nóng 24/7 tại Cục Trồng trọt - Bảo vệ thực vật và Cục Chăn nuôi - Thú y để hướng dẫn doanh nghiệp. Đồng thời, Bộ đã công khai danh sách 43 phòng kiểm nghiệm đủ tiêu chuẩn để đẩy nhanh tiến độ phân tích mẫu. Việc các cơ quan chức năng đồng loạt vào cuộc quyết liệt không chỉ giúp ổn định dòng chảy hàng hóa dịp cận Tết Nguyên đán mà còn khẳng định sự đồng hành của Chính phủ đối với cộng đồng doanh nghiệp trong việc thúc đẩy kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.