Chỉ trong vòng vài ngày, Google đã liên tiếp chứng kiến sự ra đi của hai lãnh đạo cấp cao trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Theo đó, ngày 17/6, Noam Shazeer - Phó Chủ tịch kỹ thuật của Google và đồng lãnh đạo nhóm phát triển mô hình AI Gemini - thông báo rời công ty để gia nhập OpenAI.  

Điều này khiến nhiều người bất ngờ bởi Shazeer trở lại Google chưa đầy 2 năm. Trước đó, ông từng rời Google để đồng sáng lập Character.AI nhưng được tập đoàn mời quay lại DeepMind vào năm 2024 cùng nhà nghiên cứu Daniel De Freitas.

Shazeer được xem là một trong những nhân sự quan trọng nhất của Google trong lĩnh vực AI. Ông đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển Gemini 3.5 Flash và tác nhân AI Gemini Spark, hai sản phẩm vừa được giới thiệu tại sự kiện Google I/O 2026 hồi cuối tháng 5.

Sau đó vài ngày, đến 19/6, John Jumper - Phó Chủ tịch kiêm kỹ sư cấp cao của DeepMind, xác nhận sẽ rời công ty sau 9 năm gắn bó để chuyển sang Anthropic.

Jumper là một trong những nhà khoa học AI hàng đầu thế giới. Ông cùng CEO DeepMind Demis Hassabis nhận giải Nobel năm 2024 nhờ những đóng góp trong lĩnh vực sinh học tính toán. Tên tuổi của ông gắn liền với AlphaFold, hệ thống AI nổi tiếng có khả năng dự đoán hơn 200 triệu cấu trúc protein, góp phần thúc đẩy đáng kể các nghiên cứu về sinh học và y học.

Chuyên gia AI Noam Shazeer

Noam Shazeer được xem là một trong những nhà nghiên cứu AI có ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Ông là đồng tác giả của bài báo khoa học mang tính bước ngoặt "Attention Is All You Need" công bố năm 2017, đặt nền móng cho kiến trúc Transformer - công nghệ cốt lõi đứng sau các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT, Gemini hay Claude.

Năm 2024, giới công nghệ xôn xao trước thông tin Google chi khoảng 2,7 tỷ USD để đưa Shazeer trở lại công ty. Trước đó, ông gia nhập Google từ năm 2000 nhưng rời đi vào năm 2021 sau khi công ty không chấp thuận kế hoạch phát hành chatbot do ông và đồng nghiệp Daniel De Freitas phát triển.

Sau khi rời Google, hai nhà nghiên cứu thành lập Character.AI. Startup này nhanh chóng trở thành một trong những công ty AI được chú ý nhất tại Thung lũng Silicon khi huy động thành công 150 triệu USD vốn đầu tư và đạt mức định giá khoảng 1 tỷ USD chỉ sau hai năm hoạt động.

Trước sự phát triển mạnh mẽ của Character.AI, Google đã ký thỏa thuận trị giá khoảng 2,7 tỷ USD để được cấp phép sử dụng công nghệ của công ty, đồng thời mời Shazeer và De Freitas gia nhập lại bộ phận DeepMind. 

Theo truyền thông quốc tế, dù mục đích chính thức của thương vụ là tiếp cận công nghệ nhưng nhiều người trong ngành cho rằng việc đưa Shazeer trở lại mới là động lực quan trọng phía sau khoản đầu tư khổng lồ này.

Dù không trực tiếp nhận toàn bộ số tiền từ thỏa thuận, Shazeer được cho là đã thu về hàng trăm triệu USD nhờ phần cổ phần sở hữu tại Character.AI. Đáng chú ý, đây không phải là một thương vụ mua lại hoàn toàn, cho thấy giá trị đặc biệt mà Google sẵn sàng chi trả để có được công nghệ cũng như nhân tài hàng đầu trong cuộc đua AI.

Nhà khoa học đoạt giải Nobel 

John M. Jumper (SN 1985 tại Little Rock, bang Arkansas, Mỹ) là nhà khoa học máy tính nổi tiếng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và sinh học tính toán. Ông được biết đến rộng rãi khi cùng Demis Hassabis nhận giải Nobel Hóa học năm 2024 nhờ những đóng góp mang tính đột phá trong việc sử dụng AI để dự đoán cấu trúc protein.

Jumper theo học ngành Toán học và Vật lý tại Đại học Vanderbilt, tốt nghiệp cử nhân năm 2007. Sau đó một năm, ông lấy bằng Thạc sĩ Vật lý tại Đại học Cambridge.

Sau khi tốt nghiệp, Jumper làm việc tại DE Shaw Research ở New York. Tại đây, ông tham gia phát triển các mô phỏng máy tính để nghiên cứu protein và các phân tử sinh học. Đây cũng là giai đoạn giúp ông hình thành mối quan tâm sâu sắc đối với lĩnh vực sinh học tính toán.

Năm 2011, Jumper chuyển đến Đại học Chicago để nghiên cứu cách ứng dụng học máy vào việc tìm hiểu quá trình gấp cuộn protein - một trong những bài toán khó nhất của sinh học hiện đại. Ông lần lượt nhận bằng Thạc sĩ năm 2012 và bằng Tiến sĩ Hóa học năm 2017. Luận án Tiến sĩ của ông tập trung vào việc sử dụng các kỹ thuật học máy để nghiên cứu động lực học của protein.

Cũng trong năm 2017, Jumper gia nhập DeepMind - công ty nghiên cứu AI thuộc Google, tham gia dự án AlphaFold. Đây là hệ thống trí tuệ nhân tạo được phát triển nhằm dự đoán cấu trúc ba chiều của protein từ chuỗi axit amin - vấn đề mà giới khoa học đã theo đuổi suốt hơn nửa thế kỷ.

Dưới sự dẫn dắt của Demis Hassabis và John Jumper, AlphaFold đã tạo nên bước ngoặt lớn trong khoa học. Năm 2021, hệ thống này dự đoán được cấu trúc của gần như toàn bộ hơn 50.000 protein trong cơ thể người. Sau đó, nhóm nghiên cứu tiếp tục mở rộng cơ sở dữ liệu lên khoảng 200 triệu protein thuộc hơn một triệu loài sinh vật khác nhau, được Hassabis mô tả là "toàn bộ vũ trụ protein".

Thành tựu này có ý nghĩa đặc biệt đối với y học và sinh học. Việc xác định cấu trúc protein giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn cơ chế gây bệnh, từ đó đẩy nhanh quá trình phát triển thuốc và các phương pháp điều trị mới.

Nhờ những đóng góp nổi bật, Jumper cùng Hassabis được trao giải Nobel Hóa học năm 2024. Trong thông báo trao giải, Ủy ban Nobel đánh giá hai nhà khoa học đã "sử dụng trí tuệ nhân tạo để giải quyết thành công một vấn đề mà các nhà hóa học đã vật lộn trong hơn 50 năm".

Ngoài giải Nobel, Jumper còn nhận nhiều giải thưởng danh giá khác như Giải Wiley về Khoa học Y sinh (2022), Giải VinFuture (2022), Giải thưởng Quốc tế Canada Gairdner (2023), Giải Albert Lasker về Nghiên cứu Y học Cơ bản (2023) và Giải BBVA Frontiers of Knowledge về Sinh học và Y sinh học (2023).

Sau 9 năm gắn bó với Google DeepMind, John Jumper trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của cuộc cách mạng AI trong khoa học. Từ năm 2023, ông giữ vị trí Phó Chủ tịch và kỹ sư cấp cao của Google DeepMind, trước khi thông báo rời công ty vào năm 2026 để gia nhập Anthropic.