Sau nửa đầu năm tăng trưởng bùng nổ nhờ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) và trở thành một trong những thị trường chứng khoán có hiệu suất tốt nhất thế giới, thị trường Hàn Quốc vừa trải qua một đợt đảo chiều khốc liệt. Chỉ số Kospi (Korea Composite Stock Price Index) nhanh chóng bốc hơi khoảng 1/4 giá trị kể từ mức đỉnh thiết lập vào tháng 6. 

Chỉ tính riêng trong tháng 7, chỉ số chủ chốt này đã giảm tới 22% so với tháng trước đó, ghi nhận một trong những tháng biến động dữ dội nhất lịch sử. Biến động quá lớn khiến cơ quan quản lý phải 4 lần tạm dừng giao dịch để ổn định lại tâm lý nhà đầu tư.

Trào lưu "cười trừ" trên mạng xã hội

Sự sụt giảm của thị trường nhanh chóng lan sang các nền tảng TikTok và Instagram. Theo tin tức từ Business Insider, nhiều nhà đầu tư trẻ tại xứ sở kim chi chọn cách ghi lại hành trình đầu tư của mình bằng các video nhảy múa, diễn xuất hài hước hoặc kể chuyện phải thắt chặt chi tiêu.

Người dùng thường đính kèm các từ khóa về chứng khoán bằng tiếng Hàn, liên tục đăng ảnh chụp danh mục cá nhân kèm theo những câu đùa đắng ngắt về mức thua lỗ của bản thân. Dù không thể xác minh tính chính xác của các giao dịch này, việc hàng loạt người dùng cùng công khai con số âm đã biến đợt lao dốc của thị trường thành một "hot trend" đáng chú ý.

Trên Instagram, một cô gái đăng video nhảy theo giai điệu vui nhộn, trong khi màn hình liên tục hiển thị các khoản lỗ từ cổ phiếu Samsung Electronics, SK Hynix và một số mã khác. Dòng chữ trong video hài hước chia sẻ rằng cô thất bại trong việc giảm cân, nhưng tài khoản đầu tư lại "giảm cân" vô cùng thành công.

Một người dùng khác quay cảnh hét lớn đầy kịch tính khi màn hình hiện lên khoản lỗ của các cổ phiếu Samsung Electronics, LG Innotek. Trong phần mô tả, người này than thở chỉ muốn "chạy trốn" khỏi thị trường chứng khoán Hàn Quốc.

Nữ nhà đầu tư khác lại quay cảnh mình đang ăn mì gói tại cửa hàng tiện lợi khi danh mục đầu tư đã bốc hơi hơn 68%. Cô đùa rằng thua lỗ khiến mình phải chuyển sang ăn những món rẻ tiền hơn, nhưng tự an ủi là mì gói vẫn rất ngon. Trong phần mô tả, cô chia sẻ bản thân có thể chấp nhận việc các đồng tiền số mang tính đầu cơ lao dốc, nhưng không thể ngờ các cổ phiếu vốn hóa lớn cũng khiến mình thất vọng.

Những nội dung này cho thấy mạng xã hội đang trở thành nơi các nhà đầu tư trẻ tìm kiếm sự đồng cảm. Việc biến khoản lỗ thành trò đùa tuy không giúp số tiền mất đi nhỏ lại, nhưng giúp họ cảm thấy mình không phải là người duy nhất gặp khó khăn.

Đây cũng không phải lần đầu tiên người dùng mạng xã hội tại châu Á công khai tình trạng tài chính cá nhân. Vào năm 2023, hàng trăm người trẻ Trung Quốc từng chia sẻ ảnh chụp số dư ngân hàng dưới chủ đề "Khoản tiết kiệm thật của tôi ở tuổi 26". Các bài đăng cho thấy số dư dao động từ mức gần như bằng 0 đến vài nghìn USD, phản ánh rõ áp lực tài chính của giới trẻ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao và triển vọng kinh tế thiếu chắc chắn.

Thực tế đáng lo sau những video gây cười

Làn sóng làm video chế trên mạng xã hội thực chất diễn ra trong một bối cảnh nghiêm trọng hơn nhiều. Các hộ gia đình Hàn Quốc hiện thuộc nhóm có mức nợ cao hàng đầu trong các nền kinh tế phát triển. Đợt tăng giá cổ phiếu AI trước đó đã thu hút rất đông nhà đầu tư cá nhân tham gia, trong đó có không ít người vay tiền để chơi chứng khoán.

Sự phụ thuộc lớn của chỉ số Kospi vào hai doanh nghiệp sản xuất chip nhớ phục vụ AI là Samsung Electronics và SK Hynix khiến thị trường chung trở nên rất nhạy cảm mỗi khi tâm lý nhà đầu tư thay đổi. Khi cổ phiếu quay đầu giảm giá, áp lực bán tháo gia tăng do những người vay tiền mua cổ phiếu bị buộc phải đóng vị thế hoặc bán tài sản để đáp ứng yêu cầu ký quỹ.

Bên cạnh đó, thị trường còn bộc lộ rủi ro từ các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) có sử dụng đòn bẩy, tập trung vào một cổ phiếu riêng lẻ. Các sản phẩm này cho phép nhà đầu tư đặt cược với mức độ nhân lên gấp nhiều lần vào cổ phiếu của Samsung Electronics hay SK Hynix.

Trước lo ngại các sản phẩm đòn bẩy này thúc đẩy hoạt động đầu cơ, cơ quan quản lý Hàn Quốc đã tạm dừng việc niêm yết các quỹ mới, cấm các công ty tài chính quảng cáo và nâng mức tiền mặt tối thiểu mà nhà đầu tư cá nhân bắt buộc phải ký quỹ.