Ri6 rớt giá sâu, nông dân bán càng nhiều càng lỗ

Những ngày cuối tháng 4, các vùng trồng sầu riêng tại Đồng Tháp bắt đầu vào vụ thu hoạch chính, nhưng thay vì hưởng lợi từ nhu cầu thị trường, nhiều nhà vườn lại đối mặt cảnh giá giảm sâu.

Tại nhiều khu vực, sầu riêng Ri6 được thương lái thu mua phổ biến dưới 25.000 đồng/kg. Trong khi đó, chi phí sản xuất hiện dao động khoảng 35.000 - 40.000 đồng/kg, đồng nghĩa người trồng đang lỗ từ 5.000 - 15.000 đồng/kg tùy vườn.

Bà Trần Thị Xuân Đào, nông dân tại xã Hiệp Đức (Đồng Tháp), cho biết gia đình có hơn 1 ha sầu riêng, trong đó 0,3 ha Ri6 chuẩn bị thu hoạch. Tuy nhiên, thương lái hiện chỉ trả khoảng 30.000 đồng/kg mua xô tại vườn, mức thấp nhất từ trước đến nay.

Theo ông Lê Hồng Hải, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Lợi A, khoảng 90% diện tích của hợp tác xã đang trồng sầu riêng. Những năm trước, đầu vụ thường là thời điểm giá tốt, song năm nay diễn biến hoàn toàn trái ngược khi giá lao dốc mạnh.

Khảo sát tại các vựa ở ĐBSCL ngày 28/4 cho thấy giá Ri6 loại A chỉ còn 42.000 - 43.000 đồng/kg, loại B khoảng 28.000 - 30.000 đồng/kg, thậm chí có nơi dưới 25.000 đồng/kg. Đây được xem là vùng giá thấp nhất trong nhiều tháng qua.

Trong khi đó, sầu riêng Monthong vẫn giữ giá cao hơn đáng kể, loại A ở mức khoảng 100.000 đồng/kg, loại B khoảng 80.000 đồng/kg. Điều này cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các giống sầu riêng trên thị trường.

Ông Trần Thiện Thanh, Phó Giám đốc HTX Sầu riêng Trường Phát (TP Cần Thơ), cho biết trung bình 1 ha sầu riêng cần vốn đầu tư khoảng 250 triệu đồng. Theo tính toán, giá bán phải từ 45.000 đồng/kg trở lên nông dân mới có lãi.

Xuất khẩu nghẽn đầu ra, cạnh tranh mạnh từ Thái Lan

Theo các doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng, nguyên nhân chính khiến giá sầu riêng giảm sâu là đầu ra xuất khẩu gặp khó, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc.

Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, cho biết số lượng phòng kiểm nghiệm cadimi và Vàng O trong khu vực còn hạn chế, không đáp ứng đủ nhu cầu doanh nghiệp. Nhiều đơn vị phải chờ lịch xét nghiệm từ 7 - 10 ngày mới được xuất hàng, khiến tiến độ thu mua chậm lại.

Đến giữa tháng 4 năm nay, cả nước có 13 cơ sở kiểm nghiệm Cadimi và 17 cơ sở kiểm nghiệm Vàng O được phía Trung Quốc phê duyệt. Tuy nhiên, nhiều nơi tạm dừng nhận mẫu mới do quá tải hoặc bảo trì, dẫn tới ùn tắc kiểm nghiệm.

Tại Đồng Tháp, trong số 111 đơn vị được cấp phép đóng gói sầu riêng, hiện có 80 đơn vị đang bị tạm dừng hoạt động. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thụ của nông dân.

Ngoài khó khăn nội tại, sầu riêng Việt Nam còn chịu sức ép cạnh tranh rất lớn từ Thái Lan. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, tháng 4 và tháng 5 là cao điểm thu hoạch của Thái Lan, với sản lượng khoảng 1 triệu tấn trong vòng 2,5 tháng.

Người tiêu dùng Trung Quốc cũng có xu hướng ưa chuộng giống Monthong của Thái Lan hơn Ri6 của Việt Nam, dù giá cao gần gấp đôi. Theo thông tin thị trường, mỗi ngày Trung Quốc tiếp nhận khoảng 1.500 container sầu riêng từ Thái Lan.

Bên cạnh đó, vấn đề dư lượng cadimi vượt ngưỡng tiếp tục là rào cản lớn đối với sầu riêng Việt Nam. Nếu lô hàng bị phía Trung Quốc trả về, doanh nghiệp có thể thiệt hại tới hàng tỷ đồng mỗi container.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn kỳ vọng xuất khẩu sầu riêng Việt Nam năm nay có thể đạt trên 4 tỷ USD nhờ nguồn cung từ Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, nơi chủ yếu trồng giống Monthong được thị trường Trung Quốc ưa chuộng hơn và ít gặp vấn đề về cadimi.