Lợi thế vượt trội của "tài nguyên vàng" băng tần 900 MHz

Trong ngành viễn thông, băng tần 900 MHz được giới chuyên môn ví như "tài nguyên vàng" nhờ những đặc tính vật lý ưu việt của nhóm băng tần thấp. Khác với các băng tần trung và cao như 2.600 MHz hay 3.500 MHz vốn có thế mạnh về dung lượng và tốc độ truyền tải nhưng phạm vi phủ sóng hẹp, băng tần 900 MHz sở hữu khả năng truyền sóng đi xa, vùng phủ cực rộng và độ xuyên thấu vật cản vượt trội.

Nhờ lợi thế này, việc triển khai băng tần 900 MHz giúp các doanh nghiệp viễn thông tối ưu hóa bài toán đầu tư hạ tầng, giảm thiểu đáng kể số lượng trạm thu phát sóng (BTS) cần lắp đặt để phủ cùng một diện tích. Đây là yếu tố then chốt để cải thiện chất lượng tín hiệu tại khu vực nông thôn, miền núi, hải đảo, dọc các tuyến giao thông huyết mạch, cũng như khắc phục triệt để tình trạng suy hao tín hiệu trong nhà (indoor) tại các khu đô thị đông dân cư.

Trên bình diện quốc tế, 900 MHz đang được nhiều quốc gia tái quy hoạch để triển khai diện rộng cho mạng 4G LTE và 5G, đóng vai trò như lớp nền bảo đảm vùng phủ sóng liên tục. Theo quy hoạch tại Việt Nam, băng tần này được khai thác cho các chuẩn hệ thống thông tin di động IMT-2000 (3G), IMT-Advanced (4G), IMT-2020 (5G) và các thế hệ tiếp theo. Tuy nhiên, công nghệ 3G sẽ chỉ được phép tiếp tục khai thác đến hết ngày 14/9/2028, nhường toàn bộ không gian cho các công nghệ di động thế hệ mới hiện đại và hiệu quả hơn.

Phương án đấu giá và bài toán tài chính cho các doanh nghiệp viễn thông

Theo phương án được công bố, dải tần 900-915 MHz và 945-960 MHz được chia thành ba cặp khối băng tần gồm: C3-C3’ (900-905 MHz và 945-950 MHz), C4-C4’ (905-910 MHz và 950-955 MHz) và C5-C5’ (910-915 MHz và 955-960 MHz). Mỗi khối đều có độ rộng băng thông 2x5 MHz, thời hạn sử dụng giấy phép là 15 năm kể từ ngày có hiệu lực.

Phiên đấu giá sẽ áp dụng phương thức trả giá lên bằng hình thức bỏ phiếu trực tiếp. Để đảm bảo tính cạnh tranh và chống độc quyền tài nguyên, mỗi doanh nghiệp chỉ được đăng ký mua tối đa hai cặp khối băng tần. Về các nghĩa vụ tài chính, giá khởi điểm cho mỗi cặp khối băng tần được xác định là 1.056.943.950.000 đồng (gần 1.057 tỷ đồng) cho thời hạn 15 năm sử dụng. Bước giá được quy định là 10 tỷ đồng và khoản tiền đặt trước đối với mỗi doanh nghiệp đăng ký tham gia là 55 tỷ đồng/khối.

Đây tiếp tục là một động thái lớn của cơ quan quản lý sau các thương vụ đấu giá thành công hạ tầng tần số chiến lược trước đó. Cụ thể, vào tháng 5/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức đấu giá thành công băng tần 700 MHz với việc Viettel và VNPT trúng đấu giá các khối trị giá gần 2.000 tỷ đồng. Trước đó trong năm 2024, Viettel cũng đã chi hơn 7,5 nghìn tỷ đồng để sở hữu khối băng tần 2.500-2.600 MHz phục vụ thương mại hóa 5G. Việc phân bổ tần số minh bạch qua đấu giá vừa tạo nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước, vừa thúc đẩy thị trường viễn thông cạnh tranh lành mạnh bằng năng lực thực chất.

Cam kết phủ sóng toàn quốc và động lực thúc đẩy nền kinh tế số

Điểm nổi bật trong phương án đấu giá lần này là các yêu cầu khắt khe về chỉ tiêu kỹ thuật và lộ trình triển khai hạ tầng đối với đơn vị trúng đấu giá, nhằm bảo đảm tài nguyên tần số được khai thác hiệu quả nhất. Doanh nghiệp bắt buộc phải chính thức cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp phép, đồng thời cam kết số lượng trạm phát sóng vô tuyến điện (BTS) triển khai tại thời điểm khai trương tối thiểu phải đạt 20% tổng số trạm.

Đối với doanh nghiệp mới bước chân vào thị trường, cam kết hạ tầng được siết chặt theo lộ trình từng năm: Sau 2 năm phải hoàn thành đưa tối thiểu 5.500 trạm BTS vào hoạt động và phủ sóng 60% đơn vị hành chính cấp xã; sau 3 năm đạt tỷ lệ phủ sóng 85%; và sau 4 năm phải thực hiện phủ sóng 100% số địa bàn hành chính cấp xã trên toàn quốc (mỗi xã có ít nhất 01 trạm BTS). Riêng với các nhà mạng đã có giấy phép viễn thông di động, yêu cầu đặt ra là phải duy trì hoạt động tối thiểu 2.000 trạm BTS sử dụng băng tần 900 MHz, đồng thời chủ động triển khai thêm hạ tầng phục vụ phủ sóng khu vực biển, hải đảo và bảo đảm khả năng chuyển vùng trong các tình huống khẩn cấp theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Sự phát triển bùng nổ của lưu lượng dữ liệu di động cùng nhu cầu kết nối tốc độ cao cho Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), sản xuất thông minh và đô thị thông minh đang đặt ra yêu cầu cấp bách về hạ tầng. Việc đưa băng tần 900 MHz vào khai thác không chỉ giúp các nhà mạng củng cố năng lực cạnh tranh trong dài hạn, mà còn trực tiếp góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền, giúp người dân tiếp cận dịch vụ số với chi phí hợp lý. Đây chính là bước chạy đà quan trọng để hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn tới.

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày 19/7, các tổ chức, doanh nghiệp viễn thông có nhu cầu và đủ điều kiện tham gia đấu giá phải nộp hồ sơ đề nghị xác nhận theo quy định đến Cục Viễn thông thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, đường bưu chính hoặc nộp trực tiếp.