Từ lợi thế đến giá trị

Đắk Lắk từ lâu được biết đến là vùng đất của những nông sản đặc trưng. Bên cạnh cà phê, địa phương còn sở hữu nhiều sản vật có giá trị như mắc ca, hồ tiêu, ca cao, mật ong, trái cây cùng nhiều sản phẩm chế biến mang đậm bản sắc Tây Nguyên. Đó là nền tảng để địa phương phát triển những sản phẩm mang dấu ấn riêng và từng bước xây dựng thương hiệu trên thị trường.

Tuy nhiên, trong nhiều năm, không ít đặc sản vẫn chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu hoặc sản xuất ở quy mô nhỏ lẻ. Giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng do thiếu thương hiệu, mẫu mã đơn giản và chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của thị trường hiện đại.

Bước ngoặt đến khi Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được triển khai sâu rộng trên địa bàn tỉnh. Từ chỗ chú trọng sản lượng, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất đã chuyển sang đầu tư cho chất lượng, hoàn thiện bao bì, ứng dụng truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Nhờ đó, nhiều sản phẩm không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn trở thành đại diện cho hình ảnh và bản sắc của vùng đất Đắk Lắk.

Đến nay, toàn tỉnh có 764 sản phẩm OCOP của 372 chủ thể, trong đó 2 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia, 60 sản phẩm đạt 4 sao và 656 sản phẩm đạt 3 sao. Không chỉ phản ánh sức lan tỏa của chương trình, những con số này còn cho thấy OCOP đang từng bước tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất, góp phần nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Chuẩn hóa để vươn xa

Giá trị của OCOP không được đo bằng số lượng ngôi sao, mà bằng sự thay đổi trong chất lượng sản phẩm, năng lực cạnh tranh và niềm tin của thị trường. Để nâng hạng sản phẩm, các chủ thể phải đầu tư công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất, cải tiến bao bì và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về an toàn thực phẩm cũng như truy xuất nguồn gốc.

Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ sản xuất bún, miến, phở khô Chi Lăng - Khánh Xuân là một minh chứng. Từ một cơ sở sản xuất truyền thống, hợp tác xã đã đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình và nâng cấp mẫu mã. Nhờ đó, các sản phẩm bún khô, phở khô được nâng từ OCOP 3 sao lên 4 sao, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ở lĩnh vực chế biến cà phê, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hương Hương Phú lựa chọn phát triển bằng chất lượng. Doanh nghiệp đầu tư dây chuyền hiện đại, áp dụng các tiêu chuẩn ISO và HACCP, đưa sản phẩm cà phê Superior đạt OCOP 4 sao và tiếp tục hướng tới chuẩn 5 sao để mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đặc biệt, Hạt mắc ca cao cấp Damaca Nguyên Phương và Cà phê chồn Kiên Cường đã được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Một số sản phẩm của Đắk Lắk hiện đã có mặt tại Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều thị trường tiềm năng khác. Đó là minh chứng cho thấy khi được đầu tư bài bản, đặc sản địa phương hoàn toàn có thể khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Vững bước hội nhập

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, chất lượng chính là "tấm hộ chiếu" để nông sản chinh phục những thị trường khó tính. Vì vậy, Đắk Lắk đang tiếp tục hỗ trợ các chủ thể OCOP đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, phát triển vùng nguyên liệu bền vững và mở rộng tiêu thụ trên các nền tảng thương mại điện tử.

Những giải pháp này không chỉ nâng cao tính minh bạch của sản phẩm mà còn củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Khi chất lượng được bảo đảm và thương hiệu được xây dựng bài bản, giá trị sản phẩm sẽ tiếp tục được gia tăng, tạo thêm cơ hội mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.

Sau nhiều năm triển khai, OCOP đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân và doanh nghiệp. Từ những đặc sản vốn chỉ quen thuộc ở thị trường địa phương, nhiều sản phẩm hôm nay đã có thương hiệu, có chỗ đứng trên thị trường và từng bước khẳng định vị thế ở nước ngoài.

Những ngôi sao OCOP không phải là điểm kết thúc mà là dấu mốc trên hành trình nâng tầm đặc sản địa phương. Khi chất lượng tiếp tục được chuẩn hóa, thương hiệu được đầu tư bài bản và thị trường không ngừng được mở rộng, đặc sản Đắk Lắk sẽ có thêm cơ hội gia tăng sức cạnh tranh, lan tỏa giá trị bản địa và khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản Việt Nam cũng như thị trường quốc tế.