Sau gần 2 thập kỷ nằm trên giấy và trải qua nhiều lần điều chỉnh, dự án cầu Salvador–Itaparica tại bang Bahia của Brazil cuối cùng đã bước vào giai đoạn triển khai thực tế. Một tàu chở hàng từ Trung Quốc đã cập cảng Salvador vào tháng 5, mang theo hơn 800 tấn vật liệu phục vụ xây dựng cây cầu vượt biển lớn nhất Mỹ Latinh.

Lô hàng trị giá khoảng 3,5 triệu USD bao gồm các tấm dầm Bailey, kết cấu thép, bu lông chịu lực và chốt khóa dùng để lắp ráp sàn thi công tạm thời trên biển.Dự án chính thức khởi công vào đầu tháng 6/2026.

Việc bàn giao thêm 3.900 tấn ống thép cũng đã được triển khai. Khối lượng vật tư này tương đương tải trọng của khoảng 400 xe tải và sẽ được sử dụng trong các hạng mục đầu tiên ngoài khơi.

Bên cạnh đó, một cần cẩu 60 tấn đã được đưa tới São Roque do Paraguaçu thuộc thành phố Maragogipe, nơi đặt một trong các công trường chính của dự án.

Động thái trên đánh dấu giai đoạn huy động thi công thực tế của dự án sau nhiều năm chỉ tồn tại trên giấy tờ, trải qua nhiều lần đàm phán và điều chỉnh hợp đồng. Công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2031.

Theo hợp đồng, chính quyền bang Bahia sẽ đóng góp 3,3 tỷ real trong 10 năm đầu của thời gian nhượng quyền, với mức giải ngân hằng năm tối đa 271,6 triệu real. Riêng trong năm 2026, bang này vẫn còn phải chuyển thêm 114,3 triệu real.

Tổng giá trị hợp đồng hiện được ước tính ở mức 6,9 tỷ real, trong đó 3,3 tỷ real đến từ ngân sách công, phần còn lại do nhà đầu tư tư nhân đảm nhận. Trong suốt thời gian nhượng quyền kéo dài 35 năm, tổng vốn đầu tư dự kiến đạt khoảng 8,9 tỷ real (tương đương 45.000 tỷ đồng).

Hiện nay, người dân muốn di chuyển giữa Salvador và đảo Itaparica chủ yếu phải sử dụng hệ thống phà. Thời gian vượt biển mất khoảng 1 giờ, chưa kể thời gian chờ đợi có thể kéo dài từ 60 phút trong những ngày ít khách đến hơn 3 giờ vào các dịp cao điểm.

Khi cây cầu hoàn thành, quãng đường hiện phải mất nhiều giờ sẽ chỉ còn tính bằng vài phút di chuyển bằng ô tô, tạo ra sự thay đổi lớn trong kết nối giữa Salvador, đảo Itaparica và khu vực Recôncavo Baiano.

Hơn 20 năm hứa hẹn và đàm phán lại hợp đồng

Ý tưởng xây dựng cầu nối Salvador với đảo Itaparica đã xuất hiện từ những năm 1960, nhưng chỉ chính thức được thể chế hóa thành dự án vào năm 2009.

Kể từ đó, công trình liên tục trải qua các đời chính quyền khác nhau, nhiều vòng đấu thầu, tranh cãi và đàm phán lại hợp đồng. Ban đầu, dự án có tổng giá trị nhượng quyền 7,6 tỷ real với mức hỗ trợ từ ngân sách công là 1,5 tỷ real.

Tuy nhiên, sau quá trình rà soát và điều chỉnh, cơ quan kiểm toán TCE-BA đã phê duyệt cấu trúc tài chính mới với tổng giá trị hợp đồng 6,9 tỷ real, trong đó phần vốn đầu tư từ bang Bahia tăng lên 3,3 tỷ real.

Liên danh thực hiện dự án gồm 2 tập đoàn Trung Quốc là CCCC và CRCC, những doanh nghiệp có nhiều hoạt động quốc tế trong lĩnh vực hạ tầng và logistics.

Mô hình hợp tác công – tư (PPP) của dự án bao gồm một năm dành cho nghiên cứu và cấp phép, năm năm xây dựng và 29 năm vận hành khai thác sau khi hoàn thành.