Tình hình lây nhiễm phức tạp 

Theo báo cáo giám sát y tế tính đến giữa tháng 4 năm 2026, Việt Nam đã ghi nhận 24 trường hợp mắc viêm não mô cầu, trong đó cướp đi sinh mạng của 4 người. Con số này cho thấy sự gia tăng đáng lo ngại so với mức 14 ca của cùng kỳ năm 2025. Dù hiện tại các ca bệnh mới chỉ xuất hiện rải rác trong cộng đồng và chưa hình thành ổ dịch tập trung, nhưng sự gia tăng nhanh chóng này là một tín hiệu cảnh báo không thể bỏ qua. Đáng chú ý, trẻ em dưới 15 tuổi đang là nhóm nạn nhân chính, chiếm tới 46% tổng số người mắc.

Thực tế lâm sàng tại các bệnh viện đã phơi bày sự tàn khốc của vi khuẩn não mô cầu. Mới đây nhất, ngành y tế đã phải khẩn trương khoanh vùng, xử lý ổ dịch tại Cà Mau sau khi phát hiện 3 ca nghi mắc, trong đó một người đã tử vong. Sự mất mát diễn ra quá nhanh chóng, điển hình như trường hợp của một bé gái 11 tuổi tại Phú Quốc tử vong do não mô cầu type B dù đã được đưa vào viện cấp cứu ngay khi có biểu hiện sốt, nổi ban và tím tái.

Xót xa hơn cả là hành trình giành giật sự sống của một bệnh nhi mới 7 tháng tuổi (chưa tiêm ngừa não mô cầu) tại Bệnh viện Nhi đồng 2. Chỉ một ngày sau cơn sốt cao và xuất hiện vài chấm xuất huyết, tình trạng của bệnh nhi đã chuyển biến xấu đột ngột. Để giữ lại mạng sống, em bé đã phải trải qua hai tuần lọc máu ròng rã. Tuy nhiên, cái giá phải trả là quá đắt khi các đầu ngón tay bị hoại tử hoàn toàn, buộc các bác sĩ phải tiến hành phẫu thuật đoạn chi.

Mức độ tàn phá của vi khuẩn não mô cầu

Bệnh não mô cầu là một dạng nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Mầm bệnh nguy hiểm này lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, khi người khỏe mạnh tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, hầu, họng của người đang mắc bệnh hoặc người lành mang trùng.

Sự nguy hiểm của não mô cầu nằm ở tốc độ tấn công và khả năng tàn phá hệ thần kinh, tuần hoàn. Vi khuẩn có thể nhanh chóng gây ra các thể bệnh cực kỳ nặng như viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết. Thời gian từ lúc ủ bệnh đến khi phát tác các triệu chứng nặng có thể chỉ tính bằng giờ. Nếu không được phát hiện sớm và can thiệp y tế đúng phác đồ, người bệnh đối mặt với nguy cơ tử vong rất cao. Ngay cả khi may mắn giữ được tính mạng, bệnh nhân vẫn có khả năng phải gánh chịu những di chứng nặng nề suốt đời như điếc, liệt, đoạn chi hoặc chậm phát triển tinh thần.

Khuyến cáo phòng ngừa chủ động từ cơ quan y tế

Hiện tại, giới chuyên môn vẫn đang tiếp tục theo dõi và nghiên cứu để lý giải nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng đột biến của các ca bệnh trong năm nay. Tuy nhiên, trước nguy cơ lây nhiễm chực chờ, Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần ngay lập tức nâng cao ý thức, chủ động thiết lập "lá chắn" bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình thông qua các biện pháp thiết thực:

Siết chặt vệ sinh cá nhân: Hình thành thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch. Sử dụng các dung dịch sát khuẩn chuyên dụng để súc miệng, họng hàng ngày.

Hạn chế tiếp xúc nguồn lây: Nghiêm túc đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng hoặc sử dụng các phương tiện giao thông đông người. Tuyệt đối hạn chế tiếp xúc với những người đang có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

Làm sạch không gian sống: Tăng cường thông khí tại nhà ở, trường học và nơi làm việc. Thường xuyên lau chùi, sát khuẩn các bề mặt tiếp xúc chung (tay nắm cửa, mặt bàn, đồ chơi của trẻ...) bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.

Chủ động tăng cường đề kháng: Xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ, khoa học kết hợp rèn luyện thân thể đều đặn.

"Thời gian là vàng" trong việc điều trị viêm não mô cầu. Cơ quan y tế đặc biệt nhấn mạnh, ngay khi cơ thể hoặc trẻ nhỏ xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như: sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, cổ cứng, hoặc nổi các ban xuất huyết trên da, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức. Việc phát hiện và can thiệp trong những giờ đầu tiên là yếu tố mang tính quyết định để cứu sống bệnh nhân và ngăn chặn các biến chứng tàn khốc do não mô cầu gây ra.