Bộ Công Thương đề xuất cơ chế chi 8.000 tỷ đồng tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu
Bộ Công Thương đang tích cực lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư quy định về việc chi tạm ứng 8.000 tỷ đồng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025. Đây là bước đi quan trọng nhằm thiết lập cơ chế trích lập và hoàn trả tạm ứng ngân sách, giúp điều tiết thị trường xăng dầu một cách chủ động hơn.
Theo dự thảo, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) sẽ được giao dự toán để trực tiếp triển khai, quản lý và giám sát toàn bộ tình hình chi sử dụng nguồn vốn này. Cục TTTN cũng đóng vai trò đầu mối tiếp nhận, tổ chức thực hiện việc tạm ứng cho các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu để vận hành quỹ hiệu quả trong các kỳ điều hành giá.
Quy trình tạm ứng và nguyên tắc vận hành dòng vốn
Về quy trình thực hiện lần đầu, các thương nhân đầu mối sẽ gửi đề nghị tạm ứng dựa trên kịch bản điều hành giá thực tế. Mức tạm ứng được tính toán cụ thể dựa trên sản lượng tiêu thụ dự kiến trong vòng 7 ngày, nhân với mức chi quỹ tương ứng là 5.000 đồng/lít đối với dầu diesel và 4.000 đồng/lít đối với các mặt hàng xăng dầu khác. Sau khi Cục TTTN tổng hợp và trình lãnh đạo Bộ Công Thương phê duyệt, nguồn tiền sẽ được chuyển thẳng vào tài khoản phong tỏa của doanh nghiệp để đảm bảo tính minh bạch.
Ở các kỳ tiếp theo, trước mỗi đợt điều hành giá, thương nhân phải có báo cáo chi tiết về tình hình sử dụng, số dư hiện tại và nhu cầu vốn phát sinh. Trong tình huống nguồn tạm ứng không đủ đáp ứng cho một chu kỳ 7 ngày, Cục TTTN có trách nhiệm đánh giá và phối hợp với Bộ Tài chính để trình cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán. Toàn bộ quá trình này phải tuân thủ nguyên tắc công khai, minh bạch nhằm ngăn chặn các biến động tăng giá bất thường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Cơ chế trích lập và phương thức hoàn trả ngân sách nhà nước
Việc trích lập và chi sử dụng quỹ chỉ được thực hiện sau khi có thông báo chính thức từ Bộ Công Thương. Mỗi lít hoặc kg xăng dầu tiêu thụ nội địa chỉ được tính trích lập hoặc chi sử dụng một lần duy nhất đối với thương nhân đầu mối bán ra đầu tiên. Sau khi thực hiện bình ổn, doanh nghiệp căn cứ vào sản lượng thực tế và mức chi quy định để hoàn thiện hồ sơ, thực hiện rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Đặc biệt, phần lãi phát sinh trên số dư tài khoản này cũng sẽ được ghi tăng trực tiếp vào quỹ.
Đối với việc hoàn trả ngân sách, khi quy mô quỹ ước tính đạt mức từ 8.000 tỷ đồng trở lên, Bộ Công Thương sẽ yêu cầu các thương nhân thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề. Trong thời hạn 3 tháng, báo cáo kiểm toán phải được gửi về Cục TTTN để làm căn cứ quyết toán. Khi có ý kiến từ cơ quan thẩm quyền, thương nhân có 5 ngày làm việc để nộp lại số dư vào tài khoản của Cục tại Kho bạc Nhà nước. Nếu sau 12 tháng kể từ khi bắt đầu trích lập mà số dư vẫn chưa đủ hoàn trả, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét phương án xử lý phù hợp.
