Ngày 3/9/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 47/2026/TT-BCT quy định chi tiết về hồ sơ đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa, chế độ báo cáo và kết nối dữ liệu trong hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa. Văn bản quan trọng này thay thế Thông tư số 38/2013/TT-BCT, đánh dấu bước tiến mới trong công tác quản lý nhà nước nhằm minh bạch hóa thị trường, bảo vệ quyền lợi các bên tham gia.

Theo Thông tư, đối tượng áp dụng bao gồm các Sở giao dịch hàng hóa hoạt động tại Việt Nam, Trung tâm thanh toán bù trừ, thành viên của Sở giao dịch hàng hóa, các tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ giao dịch, thanh toán bù trừ cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Số hóa và kết nối dữ liệu thời gian thực

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của Thông tư 47 là quy định siết chặt việc kết nối, cung cấp và chia sẻ dữ liệu với Bộ Công Thương.

Cụ thể, các Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ có trách nhiệm kết nối dữ liệu trực tiếp thông qua Nền tảng quản lý thương mại và thị trường hoặc phương thức khác do Bộ Công Thương thông báo. Toàn bộ dữ liệu được truyền tải phải đảm bảo các tiêu chí đầy đủ, chính xác, kịp thời, liên tục, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về giao dịch điện tử, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các đơn vị phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của số liệu cung cấp.

Khung dữ liệu bắt buộc kết nối gồm nhiều nhóm thông tin trọng yếu:

 Hoạt động giao dịch: Lệnh giao dịch, kết quả, giá và khối lượng giao dịch được cung cấp theo thời gian thực.

 Thành viên và hàng hóa: Cập nhật ngay khi phát sinh mới, có sự thay đổi thông tin hoặc khi niêm yết sản phẩm.

 Giao nhận hàng hóa: Thông tin chi tiết về hợp đồng, khối lượng, địa điểm và thời gian giao nhận thực tế.

 Giám sát và rủi ro: Các cảnh báo giao dịch, dấu hiệu bất thường theo thời gian thực; dữ liệu tổng hợp về vi phạm, biện pháp xử lý sau phiên giao dịch.

Trong trường hợp xảy ra sự cố kỹ thuật hoặc nguyên nhân bất khả kháng làm gián đoạn kết nối, đơn vị vận hành có trách nhiệm thông báo kịp thời cho Bộ Công Thương và khẩn trương triển khai biện pháp khắc phục để đưa hệ thống hoạt động trở lại bình thường.

Đề án 5 năm, đẩy mạnh niêm yết hàng hóa sản xuất tại Việt Nam

Bên cạnh hạ tầng công nghệ, Thông tư mới đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các doanh nghiệp gia nhập thị trường. Theo đó, hồ sơ đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa bắt buộc phải có Đề án giải trình chi tiết về mô hình, tổ chức và phương án vận hành.

Đặc biệt, Đề án phải thể hiện rõ lộ trình và giải pháp phát triển thị trường, thu hút thành viên cùng định hướng thúc đẩy niêm yết các mặt hàng sản xuất tại Việt Nam trong thời hạn 5 năm kể từ ngày được cấp phép. Phương án nhân sự, đào tạo và các điều kiện đảm bảo vận hành an toàn cũng là tiêu chí thẩm định bắt buộc.

Đối với các Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ đã hoạt động trước ngày Thông tư có hiệu lực, cơ quan quản lý quy định thời hạn 12 tháng để hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu kể từ ngày Bộ Công Thương thông báo nền tảng sẵn sàng.

Thông tư số 47/2026/TT-BCT chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2026. Việc áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật số và yêu cầu pháp lý chặt chẽ này kỳ vọng sẽ tạo động lực lớn để thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam phát triển theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững trong kỷ nguyên số.