Theo lời kể của Elon Musk, tình bạn giữa ông và nhà đồng sáng lập Google Larry Page đã chính thức rạn nứt vào tháng 6/2015. Sự việc diễn ra ngay tại bữa tiệc sinh nhật lần thứ 44 của CEO Tesla và SpaceX. Trong lúc tranh luận về tiềm năng đáng sợ của trí tuệ nhân tạo, Larry Page được cho là đã gọi Elon Musk là kẻ "phân biệt loài" khi Musk tuyên bố ông ưu tiên bảo vệ con người hơn là các dạng sống kỹ thuật số trong tương lai. 

Hơn một thập kỷ đã trôi qua kể từ đêm định mệnh đó, mối quan hệ giữa hai người dường như không bao giờ có thể hàn gắn. Tuy nhiên, vị thế của họ trên thế giới đã thay đổi sâu sắc. Elon Musk hiện chuẩn bị bước sang tuổi 55, còn SpaceX vừa hoàn thành thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử.

Musk và Page đang là hai người giàu nhất hành tinh. Khối tài sản của Musk đã phình to vượt mốc 1.000 tỷ USD, bỏ xa Larry Page ở vị trí thứ hai với khối tài sản chỉ dưới 300 tỷ USD. Trong khi đó, Sergey Brin, nhà đồng sáng lập còn lại của Google, ngậm ngùi đứng ở vị trí thứ ba.

Mặc dù hai nhà lãnh đạo không còn nhìn mặt nhau, các doanh nghiệp của họ lại đan xen sâu sắc chưa từng thấy. Mối duyên này bắt nguồn từ khoản đầu tư 900 triệu USD của Google vào SpaceX vào chính năm 2015, thời điểm tình bạn của hai tỷ phú tan vỡ. Nhờ bước đi chiến lược đó, gã khổng lồ tìm kiếm hiện sở hữu khoảng 4,9% cổ phần tại hãng sản xuất tên lửa tái sử dụng của Musk, công ty vốn đang nỗ lực trở thành một thế lực lớn trong cuộc đua AI toàn cầu.

Thương vụ đổi vai trên thị trường đám mây

Ngay trước thềm IPO, SpaceX đã khiến giới tài chính bất ngờ khi công bố thỏa thuận cho Google thuê lại hạ tầng AI. Với mức giá lên tới 920 triệu USD mỗi tháng, hợp đồng này sẽ kéo dài liên tục trong vòng 32 tháng.

Đây được xem là phao cứu sinh quý giá, có thể mang lại tới 30 tỷ USD doanh thu cho mảng kinh doanh trí tuệ nhân tạo vốn đang gặp nhiều thách thức của SpaceX. Thỏa thuận này cũng trở thành luận điểm vững chắc được các nhà đầu tư lạc quan dùng để thúc đẩy giá trị của SpaceX trước khi lên sàn.

Đại diện của Google Cloud cho biết thương vụ này nhằm đảm bảo năng lực bắc cầu, giúp tập đoàn đáp ứng nhu cầu tăng vọt ngoài dự kiến từ khách hàng đối với nền tảng đại lý Gemini Enterprise. Dẫu vậy, các điều khoản ràng buộc trong hợp đồng vô cùng khắt khe. Theo các hồ sơ pháp lý, Google có quyền chấm dứt thỏa thuận sau một tháng ân hạn nếu SpaceX thất bại trong việc bàn giao đủ số lượng chip AI trước ngày 30/9. Sau năm nay, bất kỳ bên nào cũng có thể hủy bỏ hợp đồng nhưng phải thông báo trước 90 ngày.

Đối với các nhà đầu tư, cái bắt tay này giúp củng cố câu chuyện AI của SpaceX. Nó chứng minh công ty vũ trụ của Elon Musk có thể lập tức thu về lợi nhuận từ các khoản chi phí đầu tư khổng lồ trước đó, đặc biệt là ngân sách dùng để xây dựng các trung tâm dữ liệu Colossus quy mô lớn tại Memphis, bang Tennessee.

Tính đến khi chốt phiên giao dịch ngày thứ sáu vừa qua, tỷ lệ sở hữu 4,9% của Alphabet tại SpaceX đã có giá trị vượt quá 100 tỷ USD. Đây chính là khoản đặt cược mang lại lợi nhuận lớn nhất của Google trên thị trường tư nhân từ trước đến nay.

Hơn một thập kỷ đối đầu trực diện

Trong suốt 11 năm kể từ khi mối quan hệ giữa Musk và Page đổ vỡ, thế giới của họ đã va chạm vô số lần trên thương trường. Các doanh nghiệp dưới quyền hai tỷ phú vừa là đối tác chiến lược, vừa là đối thủ không đội trời chung của nhau.

Sự cạnh tranh khốc liệt nhất bắt đầu khi Elon Musk quyết định thành lập OpenAI vào năm 2015 cùng với Sam Altman, người lúc đó đang điều hành bệ phóng khởi nghiệp Y Combinator. Mục tiêu tối thượng của Musk khi đó là tạo ra một đối trọng đủ mạnh để thách thức sự thống trị của Google DeepMind.

Trong các tin nhắn nội bộ được công bố tại tòa án nhiều năm sau, Musk đã thẳng thắn cảnh báo Altman rằng nếu không có ai ngăn chặn, Google sẽ giành quyền kiểm soát độc quyền đối với một trong những công nghệ quyền lực nhất lịch sử nhân loại. Để hiện thực hóa tham vọng, Musk đã trực tiếp tuyển dụng nhà nghiên cứu AI xuất sắc Ilya Sutskever rời bỏ DeepMind để đầu quân cho OpenAI. Sutskever sau đó trở thành nhà đồng sáng lập và là bộ óc đứng sau những đột phá công nghệ giúp tạo nên ChatGPT. Sau khi rời OpenAI, Sutskever lập ra công ty Safe Superintelligence và doanh nghiệp này đã chọn trở thành khách hàng của Google Cloud vào năm 2025.

Không chỉ dừng lại ở AI, Elon Musk còn công khai bám đuổi thế lực của Larry Page trong lĩnh vực xe tự lái. Google đã thành lập bộ phận xe tự hành từ năm 2009, nền tảng của Waymo ngày nay. Tại thời điểm đó, Tesla mới chỉ bắt đầu nhận những đơn đặt hàng đầu tiên cho mẫu sedan chạy điện Model S và còn chưa tiến hành sản xuất hàng loạt.

Đến tháng 10/2020, khi đẩy mạnh các cam kết về công nghệ tự lái tại Tesla, Musk bắt đầu liên tục công kích Waymo trên mạng xã hội Twitter và khẳng định hệ thống của Tesla vượt trội hơn.

Người đứng đầu Tesla liên tục chỉ trích Waymo vì phụ thuộc quá nhiều vào cảm biến lidar để định vị và né chướng ngại vật. Ngược lại, hệ thống tự lái của Tesla chủ yếu dựa vào các camera giám sát có chi phí rẻ hơn nhiều.

Đến nay, Waymo đã vận hành thành công hạm đội gồm hàng nghìn xe robotaxi tại Mỹ, phục vụ hơn 500.000 chuyến đi có trả phí mỗi tuần trên khắp 11 thành phố. Trong khi đó, các hồ sơ công khai cho thấy Tesla mới chỉ có khoảng 50 phương tiện mang thương hiệu Robotaxi hoạt động hạn chế tại Austin, Texas. Mặc dù hệ thống hỗ trợ lái của Tesla đã tinh vi hơn, công ty vẫn chưa thể thương mại hóa phần mềm FSD không giám sát mà họ luôn hứa hẹn.

Những hợp đồng đan xen và bê bối đời tư

Mối quan hệ khách hàng - nhà cung cấp giữa hai bên thực chất đã đảo chiều từ nhiều năm trước. Vào năm 2021, khi Google Cloud đang nỗ lực giành giật thị phần từ hai đối thủ lớn là Amazon Web Services và Microsoft Azure, họ đã có được một chiến thắng quan trọng khi ký hợp đồng dài hạn với SpaceX để vận hành dịch vụ internet vệ tinh Starlink.

Vào thời điểm đó, SpaceX có khoảng 1.500 vệ tinh trên quỹ đạo với nửa triệu người thuê bao. Thỏa thuận dự kiến kéo dài 7 năm này cho phép SpaceX khai thác mạng lưới cáp quang tư nhân tốc độ cao của Google để tối ưu hóa kết nối đám mây.

Bên cạnh những cuộc chiến công nghệ, mối quan hệ giữa các nhà sáng lập còn bị phủ bóng bởi các vụ bê bối đời tư chấn động. Tháng 12/2021, tờ Wall Street Journal gây rúng động khi đưa tin Elon Musk đã có mối quan hệ bất chính với Nicole Shanahan, vợ cũ của nhà đồng sáng lập Google Sergey Brin, tại triển lãm Art Basel ở Miami. Nguồn tin này khẳng định Brin đã đệ đơn ly hôn ngay sau khi phát hiện ra sự việc.

Ngay sau khi thông tin bị rò rỉ, Elon Musk đã mạnh mẽ phủ nhận mọi cáo buộc về mặt tình cảm với Shanahan. Ông thậm chí còn đăng tải một bức ảnh selfie chụp cùng Sergey Brin tại một bữa tiệc ở San Francisco, nơi Brin đang vui vẻ cười đùa nhằm đập tan tin đồn rạn nứt.

Tuy nhiên, nhà văn Walter Isaacson đã hé lộ một sự thật khác trong cuốn tiểu sử về Musk. Tác giả cho biết CEO SpaceX đã cố tình dàn xếp và di chuyển vào vị trí thuận lợi để ép Brin vào khung hình selfie, trong khi nhà đồng sáng lập Google luôn tìm cách né tránh.

Xuất hiện trên tạp chí People vào năm 2023, Nicole Shanahan cũng lên tiếng bác bỏ vụ ngoại tình nhưng thừa nhận những tin đồn ác ý đã để lại hậu quả vô cùng nặng nề khiến cô suy sụp. Shanahan sau đó đã bước vào chính trường khi trở thành ứng viên phó tổng thống đứng chung liên danh với Robert F. Kennedy Jr. trong chiến dịch tranh cử năm 2024. Dù chiến dịch thất bại, ông Kennedy hiện đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Y tế dưới chính quyền của Tổng thống Donald Trump.

Trải qua nhiều thăng trầm và cả những góc khuất cá nhân, Elon Musk và những người quyền lực nhất tại Google vẫn đang bị trói buộc vào nhau trong một mạng lưới quyền lực và lợi ích không thể tách rời.